مقیاسپذیری
مقیاسپذیری به زبان ساده یعنی توانایی بزرگ شدنِ یک فعالیت بدون اینکه مخارجش به همان اندازه زیاد شود. تصور کنید یک رستوران سنتی برای دو برابر کردن مشتریانش، حتماً به فضای بزرگتر، میز و صندلی بیشتر و نیروی انسانی جدید نیاز دارد که یعنی مقیاسپذیری پایین. اما یک پلتفرم دیجیتال یا نرمافزار میتواند با همان زیرساخت اولیه، به جای هزار نفر به یک میلیون نفر خدمات بدهد، بدون اینکه هزینههایش هزار برابر شود؛ این یعنی یک مدل اقتصادی هوشمند و مقیاسپذیر.در اقتصاد ایران که با تورم و نوسان دائمی هزینهها درگیر است، شناخت مقیاسپذیری برای سرمایهگذاران حیاتی است. مثلاً وقتی در بورس تهران بین سهام یک کارخانه تولیدی و یک شرکت خدمات پرداخت الکترونیک انتخاب میکنید، باید بدانید شرکت پرداخت مقیاسپذیرتر است؛ چون با افزایش تراکنشهای بانکی مردم، نیازی به ساخت سوله یا واردات ماشینآلات سنگین ندارد. این ویژگی باعث میشود سود این شرکتها در بلندمدت با سرعت بسیار بیشتری از تورم رشد کند و ارزش دارایی سهامدارانش را در برابر کاهش قدرت خرید ریال بیمه کند.
چرا الان مهم است
تازهاین روزها با داغ شدن بحث اقتصاد ارتباطات، مقیاسپذیری به کلید بقای کسبوکارهای نوپا در ایران تبدیل شده است. وقتی صحبت از ایدههایی مثل رفع تنهایی به میان میآید، سوال اصلی این است که آیا یک پلتفرم میتواند بدون افزایش سرسامآور هزینهها، به میلیونها کاربر ایرانی خدمات بدهد؟ این یعنی تبدیل یک ایده انسانی به یک ماشین سودآوری که با رشد تقاضا، از نفس نمیافتد.
آخرین اخبار با این مفهوم

اقتصاد ارتباطات؛ آیا میتوان از درمان تنهایی یک کسبوکار سودآور ساخت؟
کارآفرینان به دنبال کسب درآمد از رفع تنهایی هستند، اما مدلهای تجاری این حوزه با چالش سودآوری و بیمیلی سرمایهگذاران روبروست.
۷ تیر ۱۴۰۵