قیمت‌سازی

قیمت‌سازی زمانی اتفاق می‌افتد که قیمت یک کالا یا دارایی مثل دلار، سهم یا خودرو، نه بر اساس نیاز واقعی خریداران و فروشندگان، بلکه با دخالت آگاهانه و نقشه‌ریزی‌شده تغییر کند. در این حالت، افراد یا گروه‌هایی که قدرت مالی یا رسانه‌ای دارند، با ایجاد جو روانی یا انجام معامله‌های ساختگی بین خودشان، این تصور را به بازار القا می‌کنند که قیمت در حال جهش یا سقوط است. هدف نهایی این است که مردم عادی فریب بخورند و در جهت منافع آن گروه خاص وارد معامله شوند.

این پدیده در اقتصاد ایران، به ویژه در کانال‌های تلگرامی اعلام نرخ ارز یا گروه‌های سیگنال‌دهی بورس، بسیار دیده می‌شود. برای مثال، ممکن است در حالی که هیچ اتفاق اقتصادی خاصی نیفتاده، چند نفر در یک فضای مجازی با هماهنگی هم، قیمت یک سهم کوچک یا یک کالای خاص را بالا ببرند. فرد عادی با دیدن رشد مداوم قیمت، تصور می‌کند از بازار جا مانده و در اوج قیمت خرید می‌کند؛ اما به محض اینکه قیمت‌سازان سودشان را برداشتند و از بازار خارج شدند، قیمت فرو می‌ریزد و سرمایه مردم عادی از بین می‌رود.