مفاهیم پایهٔ اقتصاد۱ خبر

عدم تقارن اطلاعاتی

ساده‌ترین تعریف این مفهوم این است که «من چیزی را می‌دانم که تو نمی‌دانی». در یک دنیای ایده‌آل، خریدار و فروشنده باید اطلاعات یکسانی داشته باشند تا معامله منصفانه باشد؛ اما در واقعیت، همیشه یک طرف (معمولاً فروشنده) از کیفیت واقعی کالا یا اخبار پشت‌پرده خبر دارد و طرف دیگر در تاریکی قدم می‌زند. این شکاف باعث می‌شود که قیمت‌ها نه بر اساس واقعیت، بلکه بر اساس ادعاها شکل بگیرند.

در اقتصاد ایران، این پدیده در بازار خودروهای کارکرده کاملاً ملموس است؛ جایی که فروشنده از نقص فنی پنهان خبر دارد اما خریدار فقط ظاهر ماشین را می‌بیند. همچنین در بورس تهران، وقتی عده‌ای به دلیل نزدیکی به مراکز قدرت، زودتر از بقیه از تغییر نرخ‌ها یا بخشنامه‌های دولتی باخبر می‌شوند، عدم تقارن اطلاعاتی به اوج می‌رسد. نتیجه این است که سهامدار خرد بدون اطلاع از واقعیت، دارایی‌اش را در قیمت اشتباه جابه‌جا می‌کند. شناخت این وضعیت به شما یاد می‌دهد که قبل از هر معامله بزرگ، هزینه کارشناسی و تحقیق را بپردازید تا بازنده این بازی نابرابر نباشید.

چرا الان مهم است

تازه

در روزهای اخیر، بحث بر سر الزامی شدن «دوره سکوت» برای مدیران شرکت‌های بورسی، دوباره موضوع رانت و نابرابری در دسترسی به اخبار داغ را زنده کرده است. وقتی مدیر یک شرکت از سود یا زیانِ پنهانی خبر دارد و سهامدار خرد بی‌خبر است، بازار دچار نابرابری می‌شود. این قانون تلاشی است تا جلوی نشت اطلاعاتی را بگیرد و اجازه ندهد عده‌ای با تکیه بر اطلاعاتِ نهانی، جیبِ دیگران را در بورس خالی کنند.

آخرین اخبار با این مفهوم

چرا بازار سرمایه ایران به «دوره سکوت» برای ناشران نیاز دارد؟

اجرای «دوره سکوت» در عرضه اولیه و گزارش‌های فصلی، مانع نشت اطلاعات نهانی و تضمین‌کننده عدالت اطلاعاتی برای همه سرمایه‌گذاران است.

۲۲ تیر ۱۴۰۵