تلفات انرژی
همچنین: تلفات شبکه
تلفات انرژی یعنی مقداری از حاملهای انرژی که تولید میکنیم اما هرگز به مقصد نمیرسند. در ایران این موضوع عمدتاً در دو بخش برق و گاز دیده میشود؛ مثلاً برقی که در سیمهای مسی قدیمی داغ شده و از دست میرود، یا گازی که به دلیل نشت لولههای فرسوده یا سوختن در مشعلهای میادین نفتی (فلرها) هدر میرود. این یعنی هزینهی سنگینی برای استخراج و تولید صرف شده، اما بخشی از آن قبل از اینکه خانهای را گرم یا کارخانهای را روشن کند، ناپدید شده است.
این هدررفت مستقیماً روی زندگی مردم اثر میگذارد. وقتی تلفات شبکه بالا باشد، ناترازی انرژی ایجاد میشود که نتیجهاش قطعی برق در تابستان و محدودیت گاز در زمستان است. از طرفی، هر واحد انرژی که هدر میرود، فرصتی است که برای صادرات و ارزآوری از دست رفته است؛ این ضرر میلیاردی در نهایت با فشار بر بودجه عمومی یا افزایش قیمت قبوض جبران میشود. به زبان ساده، تلفات انرژی یعنی پولی که میتوانست صرف رفاه یا توسعه شود، به دلیل زیرساختهای قدیمی دود میشود و به هوا میرود.
چرا الان مهم است
تازهفرسودگی شبکه توزیع و راندمان پایین نیروگاههای دولتی، ناترازی برق را در ایران به مرحله بحرانی رسانده است. امروزه بحث تلفات انرژی به دلیل تاثیر مستقیم بر قطعی برق صنایع و خانگی داغ شده و راهکارهایی مثل نوسازی شبکه، توسعه نیروگاههای تجدیدپذیر کوچکمقیاس و ایجاد نیروگاههای مجازی برای کاهش هدررفت سرمایههای ملی در صدر اخبار اقتصادی قرار گرفتهاند.
آخرین اخبار با این مفهوم

چالشهای ساختاری صنعت برق ایران؛ چرا رقابت در این بازار نابرابر است؟
تصدیگری دولتی و فرسودگی شبکه، مانع اصلی ارتقای راندمان و رقابت در صنعت برق ایران است.
۸ مهر ۱۴۰۵
چرا راندمان نیروگاههای ایران پایین است؟ موانع ساختاری و انحصار دولتی
راندمان پایین نیروگاههای ایران ناشی از فرسودگی، فناوری قدیمی و انحصار دولتی است که مانع توسعه تجدیدپذیرها شده است.
۷ مهر ۱۴۰۵
گذار از نیروگاههای متمرکز؛ چرا آینده برق در پشتبامهاست؟
توسعه نیروگاههای خورشیدی پراکنده، راهکاری استراتژیک برای کاهش ناترازی برق و افزایش تابآوری شبکه ملی است.
۲۰ شهریور ۱۴۰۵
بحران فرسودگی در شبکه برق ایران؛ چرا تعرفههای فعلی مانع نوسازی هستند؟
فرسودگی ۳۰ درصدی شبکه برق و تعرفههای غیرواقعی، پایداری انرژی را تهدید و نوسازی زیرساختها را متوقف کرده است.
۵ تیر ۱۴۰۵
نیروگاههای مجازی؛ کلید تحول در صنعت برق و مشارکت اقتصادی مردم
توسعه نیروگاههای خورشیدی کوچک از طریق مدل «نیروگاه مجازی»، راهکاری جهانی برای کاهش هزینهها و افزایش امنیت شبکه برق است.
۵ تیر ۱۴۰۵