تعهد ارزی
همچنین: تعهدات ارزی
تعهد ارزی یا همان «پیمانسپاری»، قراردادی است که دولت از صادرکنندگان میگیرد تا مطمئن شود دلارهای حاصل از صادراتِ کالاهایی مثل پتروشیمی، فولاد یا حتی پسته، دوباره به چرخه اقتصاد ایران برمیگردد. در واقع دولت میگوید چون شما از منابع و زیرساختهای این کشور برای تولید استفاده کردهاید، حق ندارید درآمد ارزی خود را در بانکهای خارجی نگه دارید و باید آن را برای تأمین نیازهای وارداتی کشور، در اختیار بانک مرکزی بگذارید. این موضوع مستقیماً روی قیمت موبایل، ماشین و کالاهای اساسی در مغازهها اثر میگذارد. وقتی صادرکنندگان به تعهد خود عمل میکنند، عرضه دلار در سامانه نیما زیاد میشود و واردکنندگان میتوانند با قیمت ارزانتر ارز بخرند تا کالا وارد کنند. اما اگر صادرکننده به دلیل اختلاف قیمت دلار دولتی و آزاد، ارز را برنگرداند، بازار با کمبود دلار مواجه شده و موج گرانی جدیدی در بازار آزاد راه میافتد که فشار آن مستقیماً به جیب مصرفکننده نهایی میرسد.
چرا الان مهم است
تازهنوسان نرخ حواله در سامانه نیما و فاصله آن با قیمت بازار، دوباره بحث «تعهد ارزی» را داغ کرده است. از آنجا که صادرکنندگان باید ارز خود را با این نرخهای مصوب به کشور برگردانند، هرگونه تغییر در این شکاف قیمتی مستقیماً روی سود صادرکننده و قیمت کالاهای وارداتی در بازار ایران اثر میگذارد؛ موضوعی که بانک مرکزی را ناچار به شفافسازی درباره نبود رانت در این سازوکار کرده است.
آخرین اخبار با این مفهوم

تایید رسمی بانک مرکزی بر تسویه کامل بدهیهای ارزی شرکت ملی مس
شرکت ملی مس با تسویه بدهیهای ارزی قدیمی و جدید، تاییدیه رسمی بانک مرکزی را برای شفافیت عملکرد ارزی خود دریافت کرد.
۱ تیر ۱۴۰۵
پاسخ قاطع بانک مرکزی به شایعات: تفاوت نرخ اسکناس و حواله به معنای بازگشت ارز رانتی نیست
بانک مرکزی ضمن دفاع از حذف ارز ۲۸۵۰۰ تومانی، تفاوت نرخ اسکناس و حواله را ناشی از محدودیتهای تحریمی دانست، نه بازگشت به رانت.
۳۰ خرداد ۱۴۰۵