تراز پرداخت‌ها
همچنین: موازنه پرداخت‌ها
تراز پرداخت‌ها در واقع دفتر حساب‌وکتابِ کل کشور با بقیه دنیاست. در این دفتر، هر دلاری که بابت فروش نفت، پسته یا فرش وارد ایران می‌شود ثبت می‌گردد و در مقابل، تمام ارزهایی که برای واردات قطعات خودرو، گندم، سفرهای خارجی یا حتی خرید ملک در خارج از کشور از ایران خارج می‌شود، در ستون هزینه‌ها می‌نشیند. اگر پولی که وارد شده بیشتر از خرج‌کردِ ما باشد، تراز مثبت است و اگر برعکس شود، با کسری ارزی مواجه هستیم. این شاخص مستقیماً روی جیب و سفره مردم اثر می‌گذارد، چون نبض قیمت دلار در دست تراز پرداخت‌هاست. وقتی به دلیل تحریم یا افت قیمت نفت، درآمدهای ارزی ما کم شود اما نیاز به واردات ثابت بماند، تراز پرداخت‌ها منفی می‌شود؛ در این حالت بانک مرکزی ارز کمتری برای عرضه دارد، قیمت دلار در بازار تهران بالا می‌رود و به دنبال آن، تورم در همه کالاها از موبایل گرفته تا برنج خودش را نشان می‌دهد.
چرا الان مهم است
تازهدر روزهایی که بحث «تاب‌آوری اقتصاد» در برابر تحریم‌ها و فشارهای بین‌المللی داغ است، تراز پرداخت‌ها نشان می‌دهد که چطور دخل و خرج ارزی کشور در میانه جنگ اقتصادی مدیریت شده است. بررسی تجربه‌های تاریخی کنترل ارز و تلاش برای جلوگیری از فروپاشی، اهمیت این شاخص را در حفظ ثبات زندگی مردم، با وجود محدودیت‌های صادراتی و بانکی، بیش از پیش روشن می‌کند.
آخرین اخبار با این مفهوم
هزینه ۵ میلیارد دلاری محاصره هوایی برای اقتصاد ایران؛ شوک به زنجیره تأمین و ارز
محاصره هوایی با افزایش ۱۲۰ درصدی هزینه‌های لجستیک، شوکی ۵ میلیارد دلاری به تولید و بازار ارز وارد می‌کند.
۹ مهر ۱۴۰۵
جنگ اقتصادی جدید: محاصره دریایی و هوانوردی در برابر استراتژی سازگاری ایران
تحریم‌های جدید و محاصره دریایی فشار بر اقتصاد ایران را تشدید کرده، اما تهران همچنان بر مواضع خود ایستاده است.
۳۱ شهریور ۱۴۰۵
روایت تاریخی از پیامدهای کنترل دستوری ارز در دوره رضاشاه
روایت نخست‌وزیر رضاشاه از پیامدهای کنترل دستوری ارز که منجر به شکل‌گیری بازار سیاه شد.
۳۰ شهریور ۱۴۰۵
معمار تحول اقتصادی هند؛ چگونه مونتک سینگ آهلووالیا مسیر رشد را هموار کرد؟
مونتک سینگ آهلووالیا با اصلاحات تدریجی و هوشمندانه، هند را از بحران ۱۹۹۱ به مسیر رشد پایدار هدایت کرد.
۲۰ شهریور ۱۴۰۵
چرا اقتصاد ایران در برابر فشار حداکثری آمریکا فرو نمی‌ریزد؟
اقتصاد ایران با انتقال هزینه‌های تحریم به خانوارها و مدیریت موجودی کالا، در برابر فشار حداکثری آمریکا مقاومت می‌کند.
۱۹ شهریور ۱۴۰۵
چرا اقتصاد ایران در برابر تحریم‌ها فرو نپاشید؟ تحلیل ساختار تاب‌آوری
ایران با انتقال بار تورم به خانوارها و شرکت‌ها، به جای سیاست‌های انبساطی، در برابر تحریم‌ها تاب‌آوری کرده است.
۱۷ شهریور ۱۴۰۵
چرا حکمرانی در ایران در تله «نقصان سیاستگذاری» گرفتار شده است؟
حکمرانی در ایران به دلیل عدم شبکه‌سازی میان ژئوپلیتیک و ژئواکونومی، با اتلاف ۸۰۰ میلیارد دلار منابع مواجه شده است.
۱۷ شهریور ۱۴۰۵
پزشکیان در بانک مرکزی: ایستادگی در برابر فشار اقتصادی با تکیه بر تفاهم و تخصص
پزشکیان در بانک مرکزی بر ترکیب «مقاومت در برابر فشار خارجی» و «استفاده از تخصص نخبگان» برای مدیریت اقتصاد تأکید کرد.
۴ شهریور ۱۴۰۵
چرخش استراتژیک پاکستان: خداحافظی با وام‌های چین و تمرکز بر واشنگتن
پاکستان برای خروج از بحران بدهی، استراتژی خود را از وام‌های چینی به سمت جذب سرمایه آمریکایی تغییر می‌دهد.
۳ شهریور ۱۴۰۵
ردیابی ۲۲۸ میلیارد دلار؛ چرا درآمدهای صادراتی ایران به کشور بازنگشت؟
از ۳۸۰ میلیارد دلار مازاد صادراتی ایران در سه دهه اخیر، ۲۲۸ میلیارد دلار از چرخه اقتصاد خارج شده است.
۱۶ مرداد ۱۴۰۵
سایه جنگ بر صنعت توریسم ترکیه؛ کاهش درآمد و خروج گردشگران
ناآرامی‌های منطقه‌ای و جنگ پیرامون ایران، درآمد گردشگری ترکیه را در سه ماهه دوم ۲۰۲۶ کاهش داد.
۱۲ مرداد ۱۴۰۵
نقشه راه ارزی ایران در شرایط بحران: از کنترل‌های سخت تا اصلاحات ساختاری
گزارش پژوهشکده پولی و بانکی بر ترکیب ابزارهای سخت و نرم برای مدیریت ارزی در شرایط بحران تأکید دارد.
۱۰ مرداد ۱۴۰۵
پس‌لرزه‌های اقتصادی جنگ؛ سقوط گردشگری و رکود مسکن در همسایگی ایران
ناامنی‌های منطقه‌ای با ضربه به گردشگری و بازار مسکن، میلیاردها دلار خسارت به اقتصاد همسایگان ایران وارد کرده است.
۷ مرداد ۱۴۰۵
تحلیل سناریوهای نرخ ارز: چرا مدل‌های اقتصادی از جهش دلار خبر می‌دهند؟
تحلیل مدل‌های اقتصادی نشان می‌دهد نرخ ارز در سناریوی تداوم شرایط به ۲۳۰ تا ۲۴۰ هزار تومان می‌رسد.
۳۱ تیر ۱۴۰۵
گزارش اکونومیست از زلزله اقتصادی جنگ: بیکاری ۷ درصدی در ایران و جهش ترانزیتی ترکیه
جنگ باعث بیکاری ۷ درصدی در ایران شده، در حالی که ترکیه از انسداد هرمز برای جهش ترانزیتی و جذب سرمایه استفاده می‌کند.
۹ تیر ۱۴۰۵