تخریب تقاضا
تخریب تقاضا در واقع نقطه جوش گرانی است. وقتی قیمت یک کالا یا خدمت، مثلاً گوشت قرمز یا سفرهای هوایی، به سطحی میرسد که دیگر با درآمد اکثریت مردم همخوانی ندارد، آنها صرفاً خریدشان را عقب نمیاندازند، بلکه سبک زندگیشان را عوض میکنند. در این حالت، تقاضا نه به خاطر کمبود کالا در بازار، بلکه به دلیل غیرقابلخرید شدن از بین میرود و بازار با افت شدید و ماندگار مشتری روبهرو میشود.
این پدیده برای اقتصاد ایران که با تورم مزمن درگیر است، یک زنگ خطر جدی برای کسبوکارها و معیشت است. وقتی قیمت خودرو از توان طبقه متوسط خارج میشود، تخریب تقاضا رخ میدهد؛ یعنی مردم بهجای تعویض خودرو، به تعمیر چندباره خودروی قدیمی یا استفاده اجباری از حملونقل عمومی روی میآورند. این اتفاق باعث میشود حتی اگر بعدها قیمتها کمی آرام بگیرد، بازار دیگر آن رونق سابق را نبیند، چون قدرت خرید مردم در برابر قیمتهای جدید ذوب شده و عادت مصرفی آنها تغییر کرده است.
چرا الان مهم است
تازهنوسانات اخیر در بازار محصولات پتروشیمی و جهش قیمت اتیلن، بار دیگر بحث «تخریب تقاضا» را داغ کرده است. وقتی به دلیل تنشهای ژئوپلیتیک، قیمت مواد اولیه از توان خرید صنایع فراتر میرود، مشتریان جهانی مصرف خود را کاهش داده یا متوقف میکنند؛ پدیدهای که میتواند بازارهای صادراتی ایران را با رکودی عمیق و کاهش درآمدهای ارزی روبهرو کند.
آخرین اخبار با این مفهوم
شوک ۱۲ درصدی به بازار جهانی اتیلن؛ اثبات وابستگی پتروشیمی جهان به ثبات ایران
تنشهای اخیر با درگیر کردن ۱۲٪ ظرفیت اتیلن جهان، نشان داد که بدون ثبات ایران، زنجیره جهانی پتروشیمی با بحران جدی روبروست.
۱ تیر ۱۴۰۵