بازار غیررسمی
بازار غیررسمی که در زبان عامیانه به آن «بازار آزاد» هم میگویند، شامل تمام فعالیتهای اقتصادی است که در چارچوبهای اداری و مالیاتی دولت ثبت نمیشوند. این بازار از دستفروشی در مترو گرفته تا معاملات بزرگ ارز در پیادهروهای میدان فردوسی را شامل میشود. ویژگی اصلی این فضا، تعیین قیمت بر اساس چانهزنی و عرضه و تقاضای واقعی است، نه بخشنامهها و قیمتهای مصوب دولتی. برای یک شهروند ایرانی، بازار غیررسمی مهمترین دماسنج اقتصادی است. وقتی فاصله قیمت بین نرخ دولتی و نرخ بازار غیررسمی در کالاهایی مثل خودرو یا دلار زیاد میشود، رانت و واسطهگری شکل میگیرد. در واقع، قیمتهایی که مردم در زندگی روزمره با آن سر و کار دارند (مثل هزینه تعمیرات خانه یا خرید گوشی موبایل) بیشتر از بازار غیررسمی تبعیت میکند تا آمارهای رسمی؛ به همین دلیل، نوسان در این بازار سریعتر از هر جای دیگری روی جیب و معیشت افراد اثر میگذارد.
چرا الان مهم است
تازهاختلال در زنجیره تأمین قطعات و محدودیتهای واردات، بار دیگر «بازار غیررسمی» را به پناهگاه اصلی تقاضا تبدیل کرده است. از خریدوفروش امتیازهای وارداتی گرفته تا نشت سوخت سهمیهای از معادن به شبکههای زیرزمینی، نشان میدهد که هرجا قیمتگذاری دستوری یا کمبود کالا وجود دارد، این بازار موازی برای جبران خلأهای قانونی و کسب سودهای پنهان فعال میشود.
آخرین اخبار با این مفهوم
بحران سوخت در مسکو؛ آیا پهپادها افسانه «ابرقدرت انرژی» روسیه را شکستند؟
حملات پهپادی اوکراین به پالایشگاههای روسیه، مسکو را با بحران سوخت و چالشهای استراتژیک امنیت انرژی مواجه کرده است.
۴ شهریور ۱۴۰۵
شایعه ورود برنج آمریکایی به ایران؛ قاچاق از عراق یا بازارسازی مجازی؟
ورود برنج آمریکایی به بازار تهران تأیید نشده و احتمال قاچاق آن از مرزهای غربی مطرح است.
۲۰ مرداد ۱۴۰۵
رانت میلیاردی در بازار واردات خودرو: خرید و فروش امتیاز اقامت
سیاستهای محدودکننده واردات خودرو، «امتیاز واردات» را به کالایی گرانقیمت در بازار غیررسمی تبدیل کرده است.
۱۶ مرداد ۱۴۰۵
بحران قطعات خودروهای مونتاژی؛ کوچ از نمایندگیهای رسمی به بازار سیاه
کمبود قطعات خودروهای مونتاژی به دلیل افت تولید، مالکان را ناچار به خرید از بازار غیررسمی کرده است.
۴ مرداد ۱۴۰۵
پارادوکس سوخت در معادن: وقتی خاموشی لودر از استخراج سنگآهن سودآورتر میشود
سیاستگذاری غلط سوخت، معدنکاری را غیراقتصادی و فروش سهمیه گازوئیل را به گزینهای سودآورتر از تولید تبدیل کرده است.
۲۱ تیر ۱۴۰۵