اقتصاد پلتفرمی
اقتصاد پلتفرمی یعنی بازاری که در آن مکان فیزیکی جای خود را به زیرساخت دیجیتال داده است. در این مدل، یک شرکت خودش لزوماً کالا یا خودرو ندارد، بلکه بستری فراهم میکند تا صاحبان کالا و خدمات بتوانند مشتری خود را پیدا کنند. این ساختار با استفاده از دادهها و الگوریتمها، هزینه جستوجو و معامله را برای هر دو طرف به حداقل میرساند و باعث میشود بازاری که قبلاً پراکنده بود، یکجا جمع شود. در ایران، ظهور پلتفرمهایی مثل اسنپ، دیجیکالا و دیوار، مفهوم کسبوکار را برای مردم تغییر داده است. برای مثال، پیش از این یک راننده باید ساعتها در آژانس منتظر مسافر میماند، اما حالا با این فناوری، بهرهوری زمان و درآمدش بالا رفته است. از طرفی، خریدار هم با مقایسه قیمتها در لحظه، قدرت چانهزنی بیشتری پیدا کرده و از انحصار محلی مغازهدارها رها شده است. این مدل اقتصادی با ایجاد اقتصاد اشتراکی، داراییهای راکد مردم مثل خودروی شخصی یا کالاهای دستدوم را به منبع درآمد تبدیل کرده است. با این حال، وابستگی معیشت میلیونها ایرانی به این پلتفرمها باعث شده هرگونه تغییر در قوانین اینترنت یا کارمزد این شرکتها، مستقیماً روی سفره و قدرت خرید کاربران اثر بگذارد.
چرا الان مهم است
تازهرشد چشمگیر صادرات نرمافزار و ایدهها نسبت به کالاهای فیزیکی، نشاندهنده چرخشِ واقعی اقتصاد ایران به سمت مدلهای پلتفرمی است. در شرایطی که محدودیتهای تجاری سنتی فشار میآورند، این «داراییهای نامشهود» هستند که با تکیه بر بسترهای دیجیتال، راه جدیدی برای ارزآوری و اشتغالزایی باز کردهاند و آینده مالی ما را از کارخانه به سمت پلتفرم میبرند.
آخرین اخبار با این مفهوم

سهم ۷.۱۴ درصدی اقتصاد دیجیتال از GDP؛ نقشه راه دولت برای تحول دیجیتال
سهم اقتصاد دیجیتال ایران به ۷.۱۴ درصد رسید؛ دولت با تمرکز بر فیبر نوری و هوش مصنوعی به دنبال توسعه این بخش است.
۲۲ تیر ۱۴۰۵
خطر اتوماسیون: روباتها جایگزین ۷۰۰ هزار پیک در چین میشوند
اتوماسیون در چین ۷۰۰ هزار شغل تحویل کالا را تهدید میکند، که نشاندهنده چالش جهانی جایگزینی نیروی کار با روباتهاست.
۸ تیر ۱۴۰۵
انقلاب نامشهودها: صادرات ایده و نرمافزار دو برابر کالاهای فیزیکی شد
صادرات خدمات مبتنی بر دانش و خلاقیت با عبور از مرز ۱.۷ تریلیون دلار، به موتور اصلی تجارت جهانی تبدیل شده است.
۳۰ خرداد ۱۴۰۵