ارز خانگی
ارز خانگی همان دلارهایی است که بسیاری از ایرانیها برای روز مبادا یا فرار از افت ارزش پول ملی، در گاوصندوق یا گوشه کمد پنهان کردهاند. وقتی اعتماد به ثبات ریال کم میشود و بازارهای دیگر مثل بورس یا مسکن پرریسک به نظر میرسند، مردم ترجیح میدهند بخشی از پسانداز خود را به اسکناس نقد تبدیل کنند که در اصطلاح به آن «ارز زیر بالشی» هم میگویند.
این رفتار اگرچه برای فرد یک سپر دفاعی در برابر تورم است، اما در سطح کلان باعث میشود حجم عظیمی از منابع ارزی کشور از چرخه تولید و تجارت خارج شود. برای مثال، وقتی در زمان تنشهای سیاسی تقاضا برای خرید دلار خانگی در بازار غیررسمی بالا میرود، قیمت ارز جهش میکند و این یعنی گرانی بیشتر کالاهای وارداتی در مغازهها؛ در واقع، تلاش فردی برای حفظ ارزش پول، ناخواسته به تورم عمومی دامن میزند.
نگهداری ارز در خانه ریسکهای فیزیکی مثل سرقت را دارد و برخلاف سپردههای بانکی، سودی به آن تعلق نمیگیرد. با این حال، تا زمانی که سازوکار حسابهای ارزی در بانکها برای مردم کاملاً شفاف و قابلاعتماد نباشد، ارز خانگی به عنوان یکی از بزرگترین بازیگران پنهان در تعیین قیمت واقعی دلار در اقتصاد ایران باقی میماند.
چرا الان مهم است
تازهبا تشدید نوسانات ارزی، دوباره بحث انباشت میلیاردها دلار در خانهها داغ شده است. برآوردها نشان میدهد بخش بزرگی از داراییهای ارزی کشور بهجای چرخش در اقتصاد، در گاوصندوقها حبس شده؛ پدیدهای که نشاندهنده تلاش مردم برای حفظ ارزش پول در برابر تورم و در عین حال، چالش بزرگ دولت برای بازگرداندن این منابع به چرخه تولید است.
آخرین اخبار با این مفهوم
حبس ۴۰ تا ۷۰ میلیارد دلار در گاوصندوقهای خانگی؛ واکاوی روند ذخیرهسازی ارز توسط مردم
ذخیره ارز خانگی در ایران به رکورد ۴۰ تا ۷۰ میلیارد دلار رسیده که نشاندهنده پناه بردن مردم به داراییهای امن در برابر تورم است.
۹ تیر ۱۴۰۵