آیا دولت از افزایش نرخ ارز سود مى‌برد؟

آیا دولت عامدانه نرخ ارز را بالا می‌برد؟ تحلیل علمی یک باور رایج

سیاستگذاری و اقتصاد کلانبودجه و مالیات۱۴ مهر ۱۴۰۵ دنیای اقتصاد

افزایش نرخ ارز نتیجه توطئه دولت نیست، بلکه پیامد اجتناب‌ناپذیرِ کسری بودجه و سیاست‌های مالیِ انبساطی است.

نکات کلیدی خبر

۱
افزایش نرخ ارز برای دولت درآمد حسابداری ایجاد می‌کند، اما این به معنای سیاست‌گذاری عامدانه برای گرانی ارز نیست.
۲
روسای جمهور در ایران معمولاً از افزایش نرخ ارز بیزارند، اما در دام سیاست‌های مالی خود گرفتار می‌شوند.
۳
ریشه اصلی تورم و افزایش نرخ ارز، افزایش دستور خرج‌های دولت و تأمین مالی آن از طریق مالیات تورمی است.
۴
افزایش نرخ ارز نه یک توطئه، بلکه پیامد اجتناب‌ناپذیرِ ناترازی بودجه و انتشار پول است.

چرا این خبر مهم است؟

درک اینکه تورم و گرانی ارز نتیجه سیاست‌های مالی دولت است، به جای فرضیات توطئه، به مطالبه‌گری صحیح از دولت برای اصلاح ساختار بودجه کمک می‌کند.

نکات پنهان خبر

افزایش نرخ ارز برای دولت یک انتخاب استراتژیک نیست، بلکه یک «خروجیِ اجباری» از سیاست‌های مالیِ انبساطی و کسری بودجه است که دولت را به سمت مالیات تورمی سوق می‌دهد.

منتظر چه باید بود؟

باید روند رشد نقدینگی و کسری بودجه در بودجه‌های سالانه را برای پیش‌بینی فشار بر نرخ ارز دنبال کرد.

پژواک تاریخی

بحث‌های مکرر در اقتصاد ایران درباره نقش دولت در بازار ارز و فرضیه تأمین کسری بودجه از طریق افزایش نرخ ارز.

بیشترین تاثیر این خبر بر چیست؟

عموم مردم
کاهش قدرت خرید ناشی از مالیات تورمی و افزایش نرخ ارز.
دولت
کسب درآمد حسابداری از ارز در مقابل ناپایداری اقتصادی و تورم.

مفاهیم اقتصادی این خبر

معنای هر مفهوم را در دانشنامه بخوانید
۱

فروش ارز با نرخ بالاتر از نظر حسابداری درآمد دولت را افزایش می‌دهد.

۲

دولت‌ها معمولاً از افزایش نرخ ارز ناخشنودند اما ناچار به پذیرش تورم ناشی از سیاست‌های مالی هستند.

۳

افزایش دستور خرج‌های دولت بدون تأمین مالی پایدار، منجر به مالیات تورمی و افزایش اجتناب‌ناپذیر نرخ ارز می‌شود.

۴

افزایش نرخ ارز نتیجه توطئه نیست، بلکه پیامد اجتناب‌ناپذیر صدور سهل دستور خرج‌های دولتی است.

نهادهای کلیدی خبر

دولت- عامل اصلی سیاست‌های مالی و بودجه‌ای
دستیار هوشمند