پشت پرده خلق پول

چرا چاپ پول همیشه باعث تورم نمی‌شود؟ کالبدشکافی رابطه نقدینگی و قیمت‌ها

بانکداری و سیاست پولیسیاستگذاری و اقتصاد کلان۲۰ تیر ۱۴۰۵ دنیای اقتصاد

تورم نتیجه مستقیم چاپ پول نیست؛ بلکه حاصل برخورد نقدینگی با بن‌بست تولید و انتظارات منفی مردم است.

آیا می‌دانستید نقدینگی می‌تواند مثل یک اسفنج در بازارهای دارایی جذب شود و اصلاً به بازار گوشت و مرغ نرسد؟

پاسخ را از دستیار بپرس

نکات کلیدی خبر

۱
برخلاف باور عمومی، رابطه بین حجم پول و تورم خطی نیست و به ساختار عرضه و تقاضا بستگی دارد.
۲
در اقتصادهای توسعه‌یافته مانند آمریکا، افزایش عظیم نقدینگی به دلیل جذب در نظام بانکی منجر به تورم فوری نشد.
۳
در ایران، رشد نقدینگی ۲۵ تا ۴۰ درصدی در مقابل رشد تولید ۱ تا ۳ درصدی، عامل اصلی تورم‌های بالای ۵۰ درصد است.
۴
انتظارات تورمی باعث می‌شود عاملان اقتصادی قیمت‌ها را پیش‌دستانه افزایش دهند و چرخه‌ای خودتقویت‌کننده ایجاد کنند.

چرا این خبر مهم است؟

درک ریشه‌های تورم به مردم کمک می‌کند تا بدانند چرا صرفاً با کنترل نقدینگی، بدون رشد تولید و ثبات سیاسی، قیمت‌ها مهار نمی‌شوند.

نکات پنهان خبر

نقدینگی مانند جریانی از آب است؛ اگر در مخزن تولید یا بازارهای دارایی (مثل بورس) هدایت شود، سطح عمومی قیمت‌ها را بالا نمی‌برد، اما در اقتصادهای ضعیف، این جریان مستقیماً به سمت کالاهای مصرفی و ارز سرازیر می‌شود.

نگاه دیگر

برخی اقتصاددانان پولی (پول‌گرایان افراطی) معتقدند تورم در هر حال و همیشه یک پدیده پولی است و نقش ساختار تولید را ثانویه می‌دانند.

منتظر چه باید بود؟

باید دید آیا سیاست‌های انقباضی بانک مرکزی می‌تواند بدون آسیب به تولید، انتظارات تورمی جامعه را مدیریت کند یا خیر.

اگر…؟

اگر رشد تولید در ایران به ۵ درصد برسد، آیا باز هم رشد ۴۰ درصدی نقدینگی منجر به تورم فعلی خواهد شد؟

پاسخ را از دستیار بپرس

پژواک تاریخی

تجربه دهه ۹۰ میلادی در ژاپن و دوران پس از بحران ۲۰۰۸ در آمریکا نشان داد که تزریق نقدینگی لزوماً به تورم در بخش کالا و خدمات منجر نمی‌شود.

پرسش‌های باز

پاسخ را از دستیار بپرس

این خبر چگونه به شما اثر می‌گذارد؟

کاوش بیشتر

پاسخ را از دستیار بپرس

بیشترین تاثیر این خبر بر چیست؟

خانوارها
کاهش قدرت خرید و افزایش نااطمینانی در برنامه‌ریزی مالی
بنگاه‌های تولیدی
چالش در قیمت‌گذاری محصولات بر اساس انتظارات آتی
سیاستگذاران اقتصادی
نیاز به بازنگری در ابزارهای کنترل تورم فراتر از مهار صرف نقدینگی

مفاهیم اقتصادی این خبر

معنای هر مفهوم را در دانشنامه بخوانید
۱

تورم صرفاً نتیجه مکانیکی افزایش پول نیست و به تعامل نقدینگی با تولید و انتظارات بستگی دارد.

۲

تجربه آمریکا و ژاپن نشان می‌دهد نقدینگی می‌تواند در بانک‌ها جذب شده و لزوماً تورم‌زا نباشد.

۳

در ایران شکاف عمیق بین رشد نقدینگی و رشد ناچیز تولید، ریشه اصلی تورم مزمن است.

۴

انتظارات تورمی و محدودیت‌های ساختاری در اقتصادهای درحال‌توسعه، اثر نقدینگی بر قیمت‌ها را تشدید می‌کنند.

۵

مهار تورم نیازمند اصلاحات همزمان در تولید، بودجه و بازگرداندن اعتبار به سیاست‌های اقتصادی است.

آمار کلیدی

۸ تریلیون دلار
حجم ترازنامه فدرال رزرو در سال ۲۰۲۲
۲۵ تا ۴۰ درصد
متوسط رشد سالانه نقدینگی در ایران طی دو دهه اخیر
۱ تا ۳ درصد
متوسط رشد تولید حقیقی در ایران در سال‌های اخیر

نهادهای کلیدی خبر

دستیار هوشمند