گلوگاه تجاری
گلوگاه تجاری یعنی هر نقطهای در مسیر خرید و فروش بینالمللی که مثل دهانه تنگ یک بطری، جلوی حرکت روان کالا و پول را میگیرد. این مانع میتواند فیزیکی باشد، مثل کمبود کامیون و واگن برای تخلیه بار از بندر شهید رجایی، یا قانونی و حکومتی باشد، مثل لزوم دریافت مجوزهای متعدد از سازمانهای مختلف که باعث میشود یک کالا ماهها در انبارهای گمرک خاک بخورد.
وجود این گلوگاهها مستقیماً روی قیمت تمامشده کالایی که به دست شما میرسد اثر میگذارد. وقتی قطعات یدکی خودرو یا مواد اولیه کارخانهها در صف تخصیص ارز بانک مرکزی یا تشریفات گمرکی گیر میکنند، هزینههایی مثل انبارداری و جریمههای ارزی به بازرگان تحمیل میشود. در نهایت، فروشنده برای جبران این هزینهها و کمبودی که در بازار ایجاد شده، قیمت را بالا میبرد؛ بنابراین گلوگاه تجاری یعنی هزینهای پنهان که بابت ناکارآمدی سیستم توزیع از جیب مصرفکننده ایرانی پرداخت میشود.
چرا الان مهم است
تازهتنشهای اخیر در مسیرهای حیاتی مثل کانال پاناما و تنگه هرمز، بار دیگر زنگ خطر گلوگاههای تجاری را برای اقتصاد ایران به صدا درآورده است. برای ما، هرگونه اختلال در این معبرهای باریک به معنای دشواری در صادرات نفت و تأمین کالاهای اساسی است که مستقیماً روی قیمت دلار و هزینه معیشت مردم اثر میگذارد.
آخرین اخبار با این مفهوم

نبرد قدرت در کانال پاناما؛ پیامدهای انسداد تنگه هرمز برای تجارت جهانی
انسداد تنگه هرمز، کانال پاناما را به کانون رقابت ژئوپلیتیک و منبع درآمدی بیسابقه تبدیل کرده است.
۲۸ تیر ۱۴۰۵