کرک اسپرد

کرک اسپرد در زبان ساده یعنی حاشیه سود پالایش. تصور کنید یک پالایشگاه یک بشکه نفت خام می‌خرد و آن را به محصولاتی مثل بنزین، نفت‌گاز و قیر تبدیل می‌کند. پولی که از فروش این محصولات به دست می‌آید منهای پولی که برای خرید نفت خام هزینه شده، همان کرک اسپرد است. این عدد نشان می‌دهد که عملیات تصفیه نفت در کارخانه چقدر ارزش افزوده ایجاد کرده و آیا بازار جهانی تشنه محصولات نهایی هست یا خیر.

برای ما در ایران، این عدد نبضِ اصلی نمادهای پالایشی در بورس تهران مثل شپنا، شبندر یا شتران است. وقتی کرک اسپرد جهانی بنزین یا گازوئیل بالا می‌رود، یعنی سودآوری پالایشگاه‌های ایرانی که خوراک خود را با فرمول‌های مشخص از دولت می‌گیرند، جهش می‌کند. سرمایه‌گذاران هوشمند با دنبال کردن این فاصله قیمتی متوجه می‌شوند که آیا گزارش‌های مالی ماهانه این شرکت‌ها قرار است با سود عالی همراه باشد یا به دلیل افت تقاضای جهانی برای سوخت، ارزش سهام آن‌ها با چالش روبرو خواهد شد.