نهاد نظارتی
نهاد نظارتی در واقع پلیسِ تخصصیِ هر بازار است. این سازمانها نه برای سود کردن، بلکه برای برقراری نظم و اطمینان از اینکه همه طبق قانون بازی میکنند، به وجود آمدهاند. آنها اجازه نمیدهند شرکتها یا بانکها هر طور که دلشان خواست با داراییهای مردم رفتار کنند. در ساختار اقتصادی ایران، این نهادها وظیفه دارند جلوی رانت، انحصار و رفتارهای پرخطر را بگیرند تا اعتماد عمومی به سیستم مالی از بین نرود. اهمیت این نهادها زمانی مشخص میشود که پای پول نقد شما در میان باشد. مثلاً وقتی پولتان را در یک بانک میگذارید، بانک مرکزی به عنوان نهاد نظارتی مراقب است که آن بانک بیش از حدِ مجاز وام ندهد یا وارد پروژههای صوری نشود تا در نهایت ورشکست نشود و سپردههای شما به خطر نیفتد. یا در بورس تهران، سازمان بورس موظف است جلوی دستکاری قیمتها را بگیرد تا سرمایهگذار خرد قربانی بازیِ نهنگهای بازار نشود. ضعف این نهادها مستقیماً به معنای ناامنی داراییهای شما و تلاطمهای ناگهانی در بازارهای مالی است.
چرا الان مهم است
تازهتغییر در توازن قدرت میان دولتها و نهادهای ناظر، بحث داغ استقلال ساختارهایی مثل بانک مرکزی و شورای رقابت را در ایران زندهتر کرده است. وقتی مرز بین سیاستگذار و ناظر کمرنگ شود، تصمیمات اقتصادی به جای تکیه بر منطق بازار، تحت تأثیر نیازهای فوری دولت قرار میگیرند؛ موضوعی که مستقیماً بر ثبات قیمتها و امنیت داراییهای ما اثر میگذارد.
آخرین اخبار با این مفهوم
افزایش بیسابقه اختیارات رئیسجمهور آمریکا؛ دیوان عالی راه اخراج مدیران مستقل را هموار کرد
دیوان عالی آمریکا با حکمی تاریخی، کنترل رئیسجمهور بر نهادهای مستقل را افزایش داد اما استقلال فدرالرزرو را حفظ کرد.
۹ تیر ۱۴۰۵