مرخصی اجباری

مرخصی اجباری زمانی رخ می‌دهد که یک واحد اقتصادی به دلیل بحران‌های مالی، نبود مواد اولیه یا تصمیمات ناگهانی مدیریتی، فعالیت خود را موقتاً متوقف می‌کند و از کارکنان می‌خواهد سر کار حاضر نشوند. در این حالت، شرکت به جای اخراج دائم، سعی می‌کند با استفاده از مانده مرخصی استحقاقی پرسنل یا فرستادن آن‌ها به مرخصی بدون حقوق، از مخارج دستمزد و هزینه‌های جانبی محیط کار بکاهد تا از ورشکستگی کامل جلوگیری کند.

در فضای اقتصادی ایران، این پدیده معمولاً در صنایع وابسته به انرژی (هنگام قطعی گاز در زمستان یا برق در تابستان) یا قطعه‌سازانی که با مشکل نقدینگی روبرو هستند، دیده می‌شود. برای یک کارمند یا کارگر، مرخصی اجباری به معنای کاهش درآمد ماهانه، ابهام در وضعیت بیمه تأمین اجتماعی و در نهایت فشار به معیشت خانواده است؛ چرا که فرد بدون تمایل خود و در حالی که آماده به کار بوده، از دریافت بخشی از حقوق یا مزایای پایان سال محروم می‌شود.