عیار کانی
عیار کانی در واقع خطکش اندازهگیری خلوص در دنیای معدن است. وقتی از عیار حرف میزنیم، یعنی در هر تن سنگی که از دل زمین بیرون میآید، چند گرم یا چند درصد فلز باارزش وجود دارد. تصور کنید یک کامیون خاک از معدن خارج میشود؛ اگر عیار بالا باشد، بخش بزرگی از این بار به محصول نهایی تبدیل میشود، اما در عیار پایین، بیشترِ این بار فقط سنگریزه و باطله است که هزینه سنگینی برای جداسازی روی دست معدنکار میگذارد. در اقتصاد ایران که بخش بزرگی از بازار بورس و صادرات غیرنفتی ما به شرکتهای معدنی وابسته است، عیار کانی مستقیماً با جیب سهامداران و قیمت تمامشده کالاها در ارتباط است. مثلاً در معادن بزرگی مثل مس سرچشمه یا چادرملو، حتی یک صدم درصد تغییر در عیار میتواند میلیاردها تومان سود شرکت را جابهجا کند. وقتی عیار یک معدن در طول زمان افت میکند، کارخانه باید برق، آب و مواد شیمیایی بیشتری مصرف کند تا همان مقدار قبلی شمش تولید کند؛ این یعنی افزایش هزینه تولید که در نهایت میتواند باعث کاهش سود سهام عدالت و افت بازدهی صندوقهای سرمایهگذاری شود.
چرا الان مهم است
تازهبا داغ شدن بازار جهانی مس، بحث بر سر «عیار» یا همان میزان خلوصِ ذخایر ایران بالا گرفته است. در واقع، عیار کانی مشخص میکند که آیا استخراج از دلِ کوههای کرمان و آذربایجان، با وجود هزینههای بالای انرژی و تکنولوژی، هنوز هم برای اقتصاد ما سودآور است یا به مانعی برای توسعه و ارزآوری تبدیل میشود.
آخرین اخبار با این مفهوم

چالشهای جهانی مس؛ فرصتی برای ایران یا گلوگاهی برای توسعه؟
بازار جهانی مس با محدودیت عرضه روبروست؛ ایران برای بهرهبرداری از این فرصت نیازمند رفع گلوگاههای زیرساختی و اکتشافی است.
۴ شهریور ۱۴۰۵