شکاف اعتباری

شکاف اعتباری در واقع دماسنجِ سلامتِ وام‌دهی در شبکه بانکی است. این شاخص بررسی می‌کند که آیا میزان پولی که بانک‌ها به صورت تسهیلات به جامعه تزریق کرده‌اند، با اندازه واقعی اقتصاد و تولید ملی هماهنگی دارد یا خیر. به زبان ساده، اگر بانک‌ها با سرعتی بسیار بیشتر از رشد اقتصادی کشور وام بدهند، این شکاف مثبت می‌شود و نشان می‌دهد که اقتصاد در حال «باد کردن» با پول‌های اعتباری است که پشتوانه تولیدی ندارند.

در اقتصاد ایران، بزرگ شدن این شکاف معمولاً به معنای سرازیر شدن نقدینگی به سمت بازارهای غیرمولد مثل سوداگری در بازار ارز، طلا یا مسکن است. برای شما به عنوان یک شهروند، شکاف اعتباری مثبت و بالا یعنی زنگ خطرِ تورم در ماه‌های آینده و احتمال بروز بحران در بانک‌هایی که بیش از توانشان وام داده‌اند. در مقابل، وقتی این شکاف منفی می‌شود، یعنی بانک‌ها در لاک دفاعی فرو رفته و حتی برای وام‌های ضروری و کوچک هم سخت‌گیری می‌کنند که نتیجه آن رکود و کاهش قدرت خرید در بازار است.