شفافیت مقرراتی

شفافیت مقرراتی یعنی قواعد بازی در اقتصاد برای همه یکسان و روشن باشد. در یک فضای شفاف، دولت یا نهادهای تصمیم‌گیر نمی‌توانند پشت درهای بسته و بدون اطلاع قبلی، قانونی را وضع یا باطل کنند. این یعنی متن تمام مصوبات، از نحوه محاسبه مالیات گرفته تا شرایط دریافت مجوزها، باید به‌سادگی در دسترس عموم باشد تا راه برای امضاهای طلایی و رانت بسته شود.

وقتی این شفافیت نباشد، امنیت سرمایه از بین می‌رود. برای مثال، وقتی صادرکننده ایرانی کالایی را تامین می‌کند اما ناگهان با بخشنامه شبانه ممنوعیت صادرات روبرو می‌شود، ضرر سنگینی می‌بیند. نبود شفافیت باعث می‌شود مردم به‌جای تولید و کارآفرینی، پولشان را به سمت دارایی‌های غیرمولد مثل دلار ببرند؛ چون در فضای غبارآلود قانونی، ریسکِ شروع یک فعالیت اقتصادیِ رسمی بسیار بالا می‌رود.

در واقع، شفافیت مقرراتی مثل نورافکنی است که بر پیچ‌ و خم‌های اداری می‌تابد. هرچه این نور بیشتر باشد، هزینه‌های پنهان کسب‌وکار کمتر می‌شود و قیمت نهایی کالا و خدمات برای مصرف‌کننده کاهش می‌یابد؛ چرا که دیگر نیازی نیست تولیدکننده برای دور زدن ابهامات قانونی یا سرعت بخشیدن به کارش، هزینه‌های غیرمتعارف پرداخت کند.