سرمایه‌گذاری صوری

سرمایه‌گذاری صوری زمانی اتفاق می‌افتد که یک فرد یا شرکت، پروژه‌ای را فقط روی کاغذ تعریف می‌کند تا ظاهر یک فعالیت مولد را حفظ کند. در این حالت، خبری از خرید ماشین‌آلات، استخدام کارگر یا تولید کالا نیست؛ بلکه هدف اصلی، استفاده از مزایایی است که دولت یا بانک‌ها برای سرمایه‌گذاران واقعی در نظر گرفته‌اند. در واقع، پول به جای اینکه وارد چرخه تولید شود، در مسیرهای غیرشفاف جابه‌جا می‌شود تا ردپای آن برای مقاصد دیگر گم شود.

در اقتصاد ایران، این پدیده اغلب برای دریافت تسهیلات کلان بانکی یا ارز دولتی دیده می‌شود. برای مثال، ممکن است فردی به اسمِ راه‌اندازی یک واحد تولیدی، وام ارزان‌قیمت بگیرد اما آن پول را به جای خرید تجهیزات، وارد بازار دلار یا مسکن کند. این رفتار نه تنها باعث جهش قیمت‌ها در بازارهای دارایی می‌شود، بلکه فرصت وام گرفتن را از تولیدکننده واقعی می‌گیرد و در نهایت با افزایش نقدینگیِ بدون تولید، قدرت خرید تمام مردم را کاهش می‌دهد.