ریسک سیستمی

ریسک سیستمی یعنی وقتی کلِ ساختمانِ اقتصاد می‌لرزد، نه فقط یک واحدِ خاص. در بازارهای مالی، این ریسک به اتفاقاتی اشاره دارد که کل بازار را به هم می‌ریزد و راه فراری برای سرمایه‌گذار باقی نمی‌گذارد. برخلاف ریسک‌های عادی که مثلاً با ورشکستگی یک کارخانه فقط سهامداران همان شرکت ضرر می‌کنند، در ریسک سیستمی کلِ بورس یا کلِ سیستم بانکی تحت فشار قرار می‌گیرد و قیمت‌ها به صورت دسته‌جمعی سقوط می‌کنند.

در ایران، این ریسک را معمولاً با تنش‌های سیاسی بزرگ، تحریم‌های ناگهانی یا تغییرات شدید در سیاست‌های بانک مرکزی مثل تغییر ناگهانی نرخ بهره تجربه می‌کنیم. وقتی چنین اتفاقی می‌افتد، فرقی نمی‌کند شما سهام فولاد داشته باشید یا یک شرکت کوچک غذایی؛ چون کلِ جریان پول در کشور تحت تأثیر قرار گرفته، ارزش دارایی شما کاهش می‌یابد. در واقع، ریسک سیستمی همان لحظه‌ای است که استراتژیِ «همه تخم‌مرغ‌ها را در یک سبد نگذار» هم به تنهایی جواب نمی‌دهد، چون خودِ سبد در حال سقوط است و باید برای حفظ دارایی به فکر خروج یا ورود به بازارهای موازی بود.