رشد دستمزد واقعی

در اقتصاد ایران که با تورم‌های دورقمی و مزمن روبه‌روست، صرفاً نگاه کردن به رقمِ ریالیِ حقوق کافی نیست. رشد دستمزد واقعی یعنی وقتی درصدِ افزایش حقوق سالانه را کنارِ نرخ تورم می‌گذاریم، ببینیم در نهایت چقدر قدرت خرید برای ما باقی مانده است. در واقع، این عدد به ما می‌گوید که آیا با حقوقِ جدید می‌توانیم همان مقدار کالا و خدماتی را بخریم که سال گذشته می‌خریدیم یا با وجود دریافت ریالِ بیشتر، در حقیقت فقیرتر شده‌ایم.

فرض کنید شورای عالی کار حقوق را ۳۰ درصد زیاد کند، اما در همان سال قیمت گوشت، اجاره‌خانه و بنزین ۵۰ درصد گران شود؛ در این حالت رشد دستمزد واقعی شما منفی ۲۰ درصد بوده است. یعنی با وجود پولِ بیشتر در حساب بانکی، توان شما برای خرید کالاها کاهش یافته است. برای یک خانوار ایرانی، مثبت بودن این شاخص به معنای تنفس اقتصادی و امکان پس‌انداز است، اما وقتی این رشد برای چند سال متوالی منفی بماند، افراد ناچار می‌شوند از هزینه‌های ضروری مثل سلامت و آموزش بزنند تا صرفاً هزینه‌های اولیه زندگی را پوشش دهند.