رانت ارزی

رانت ارزی زمانی شکل می‌گیرد که دولت ارز را با قیمتی بسیار کمتر از واقعیت بازار به گروهی خاص یا برای واردات کالاهای معینی اختصاص می‌دهد. در اقتصاد ایران که همیشه چند نرخ ارز (مثل ارز نیما یا ارز ترجیحی) داریم، این فاصله قیمتی مثل یک جایزه نقدی برای کسانی است که به دلار ارزان دسترسی دارند. این افراد بدون اینکه لزوماً کار مفیدی انجام دهند، صرفاً به خاطر داشتنِ امتیازِ خرید دلار ارزان، به ثروت‌های کلان می‌رسند. این موضوع مستقیماً روی سفره مردم اثر می‌گذارد؛ برای مثال وقتی دولت برای واردات کالایی اساسی دلار ارزان تخصیص می‌دهد اما قیمت نهایی آن کالا در مغازه با دلار بازار آزاد حساب می‌شود، آن مابه‌التفاوت بزرگ به جیب واسطه‌ها می‌رود و قیمت برای مصرف‌کننده پایین نمی‌آید. در واقع رانت ارزی باعث می‌شود منابع محدود ارزی کشور که متعلق به همه است، به جای کنترل تورم، صرفاً باعث توزیع ناعادلانه ثروت و فشار بیشتر به معیشت مردم عادی شود.