دهکبندی
همچنین: دهکبندی اقتصادی
تصور کنید تمام خانوادههای ایرانی را بر اساس درآمد و دارایی، از کمثروتترین تا پولدارترین، در یک صف طولانی مرتب کنیم. اگر این صف را به ده قسمت مساوی تقسیم کنیم، به هر قسمت یک «دهک» میگویند. دهک اول نشاندهنده ۱۰ درصد از فقیرترین بخش جامعه و دهک دهم شامل ۱۰ درصد از ثروتمندترین افراد است. در ایران، وزارت رفاه با بررسی اطلاعاتی مثل گردش حساب بانکی، ارزش خودرو، سفرهای خارجی و املاک، جایگاه هر خانواده را در این رتبهبندی تعیین میکند.
این رتبهبندی مستقیماً روی مقدار پولی که هر ماه به حساب شما واریز میشود اثر دارد. برای مثال، تفاوت در مبلغ یارانه نقدی یا تعلق گرفتن کالابرگ الکترونیک کاملاً به این بستگی دارد که شما در کدام دهک قرار بگیرید. اگر به دلیل تراکنشهای مالی بالا یا خرید و فروش دارایی، دهک شما تغییر کند و به دهک دهم برسید، احتمال قطع شدن یارانه شما وجود دارد. در واقع دهکبندی خطکشی است که دولت با آن تصمیم میگیرد حمایتهای مالی محدود خود را به کدام سفرهها برساند.
چرا الان مهم است
تازهبا ورود بیش از صد هزار نفر جدید به فهرست یارانهبگیران، بار مالی دولت سنگینتر شده و دوباره بحث داغ «دهکبندی» به صدر اخبار بازگشته است. دولت برای مدیریت منابع محدود خود، ناچار است با بازنگری در معیارهای دارایی و درآمد، مرز بین دهکها را جابهجا کند؛ اتفاقی که میتواند به حذف یارانه خانوارهای متمول و تغییر وضعیت معیشتی بسیاری از ایرانیان منجر شود.
آخرین اخبار با این مفهوم

افزایش ۱۴۲ هزار نفری یارانهبگیران در خرداد؛ احتمال حذف مجدد دهکهای بالا
پذیرش اعتراضات باعث افزایش تعداد یارانهبگیران شد، اما بروزرسانی دادهها ممکن است منجر به حذف مجدد دهکهای بالا شود.
۳۱ خرداد ۱۴۰۵