جراحی اقتصادی

جراحی اقتصادی یعنی دولت تصمیم می‌گیرد به جای استفاده از مسکن‌های موقتی، دست به تغییرات بزرگی بزند که ساختار توزیع پول و کالا را دگرگون می‌کند. این اتفاق معمولاً زمانی می‌افتد که نظام یارانه‌ها یا قیمت‌گذاری دستوری دیگر جوابگو نیست و بودجه کشور را می‌بلعد. در این فرایند، دولت حمایت‌های قیمتی را برمی‌دارد تا قیمت‌ها به نرخ واقعی بازار نزدیک شوند و از این طریق جلوی قاچاق و رانت را بگیرد.

در ایران، این اصطلاح بیشتر با اقداماتی مثل حذف ارز ۴۲۰۰ تومانی یا تغییر قیمت بنزین و نان گره خورده است. وقتی جراحی رخ می‌دهد، قیمت کالاهای اساسی ناگهان جهش می‌کند و قدرت خرید مردم در لحظه کاهش می‌یابد. اگرچه هدف نهایی این است که منابع مالی دولت به جای جیب واسطه‌ها، مستقیماً به شکل یارانه نقدی یا زیرساخت به جامعه برگردد، اما در عمل، شوک ناشی از آن می‌تواند تا مدت‌ها باعث بی‌ثباتی در هزینه‌های روزمره خانواده‌ها شود.