تنخواه‌گردان

تنخواه‌گردان در ساده‌ترین شکل، همان مبلغ نقد و آماده‌ای است که در ادارات و شرکت‌ها به یک نفر سپرده می‌شود تا هزینه‌های کوچک و روزمره مثل خرید ملزومات دفتر یا تعمیرات فوری را سریع انجام دهد و کار خواب نماند. در مقیاس بزرگ‌تر، دولت هم از «تنخواه‌گردان خزانه» استفاده می‌کند؛ یعنی پولی را در ابتدای سال از بانک مرکزی قرض می‌گیرد تا قبل از اینکه درآمدهای مالیاتی و نفتی‌اش به دستش برسد، چرخ کشور را بچرخاند و هزینه‌هایی مثل حقوق کارکنان را به موقع پرداخت کند.

اهمیت این موضوع برای جیب مردم در این است که دولت طبق قانون موظف است این قرض را تا پایان سال تسویه کند. اگر دولت به دلیل کسری بودجه نتواند پولی که از بانک مرکزی گرفته را پس بدهد، این بدهی عملاً به معنای چاپ پول جدید و افزایش نقدینگی است. برای مثال، هرگاه دولت برای جبران هزینه‌هایش بیش از حد به تنخواه وابسته شود و آن را تسویه نکند، نتیجه‌اش را ما مدتی بعد با گران شدن کالاها و تورم در زندگی روزمره‌مان حس می‌کنیم؛ چرا که ارزش پول ملی با این روش کاهش می‌یابد.