تبعیض مثبت

تبعیض مثبت یک ابزار سیاستی است که می‌گوید برای رسیدن به عدالت واقعی، نباید با همه افراد جامعه در شروع کار دقیقاً یکسان برخورد کرد. در واقع، دولت به جای ایستادن در نقطه کاملاً بی‌طرف، به نفع گروه‌هایی که به دلایل تاریخی، جغرافیایی یا جسمی عقب نگه داشته شده‌اند، وارد عمل می‌شود. هدف این است که زمین بازی که به طور طبیعی ناعادلانه بوده، کمی تراز شود تا این افراد هم بتوانند به صندلی‌های دانشگاه، مناصب مدیریتی یا فرصت‌های شغلی برسند. در اقتصاد ایران، این مفهوم را بیش از هر چیز در قالب سهمیه‌های کنکور، اولویت‌های استخدامی برای خانواده‌های ایثارگران یا الزامات قانونی برای جذب توان‌یابان در دستگاه‌های اجرایی می‌بینیم. مثلاً وقتی قانون الزامی برای اختصاص درصدی از ظرفیت‌های شغلی به معلولان تعیین می‌کند، در حال اجرای تبعیض مثبت است. این کار مستقیماً روی شانس اشتغال و توزیع درآمد در میان قشرهای مختلف اثر می‌گذارد و تلاش می‌کند از تمرکز ثروت و فرصت در دست گروه‌های برخوردار جلوگیری کند، هرچند که همیشه بحث‌های داغی درباره تأثیر آن بر شایسته‌سالاری وجود دارد.