بانکداری ذخیره کسری
در نظام بانکداری ایران، وقتی شما پولی را در حساب خود میگذارید، بانک تمام آن را در گاوصندوقش نگه نمیدارد. طبق مقررات بانک مرکزی، بانکها موظفند درصد کمی از سپرده شما (مثلاً ۱۰ تا ۱۳ درصد) را به عنوان ذخیره قانونی کنار بگذارند و مجاز هستند بقیه آن پول را به دیگران وام بدهند. این یعنی پولی که شما در اپلیکیشن بانکی خود میبینید، در واقع به صورت نقد در بانک موجود نیست و در قالب وام مسکن، خودرو یا اعتبار تولیدی به شخص دیگری واگذار شده است.
این سیستم موتور محرک اقتصاد و در عین حال عامل اصلی تورم در ایران است. وقتی بانکها از طریق ذخیره کسری مدام وام میدهند، نقدینگی در جامعه زیاد میشود و اگر این وامها به سمت تولید نرود، باعث گران شدن کالاها و کاهش قدرت خرید شما میشود. از طرفی، امنیت سپرده شما به سلامت رفتار بانک بستگی دارد؛ چرا که اگر همه مردم همزمان برای دریافت پول نقد خود به بانک مراجعه کنند، به دلیل همین «ذخیره کسری»، بانک پول کافی برای پرداخت آنی به همه را نخواهد داشت.
چرا الان مهم است
تازهریشه بسیاری از بحثهای داغ درباره تورم مزمن در ایران، به سازوکار خلق پول توسط بانکها برمیگردد. وقتی میپرسیم چرا نسخههای معمول اقتصادی برای مهار گرانی در ایران همیشه جواب نمیدهد، باید به نحوه استفاده بانکها از سپردههای مردم نگاه کنیم؛ جایی که بانکداری ذخیره کسری فراتر از تعاریف کتابی، با ناترازی بانکها گره خورده و مستقیماً بر ارزش داراییهای ما اثر میگذارد.
آخرین اخبار با این مفهوم

چرا تورم ایران با کتابهای درسی درمان نمیشود؟
تورم ایران ناشی از عدم ثبت دقیق فعالیتهای اقتصادی و شکاف بین خلق پول و تولید واقعی است.
۲۳ تیر ۱۴۰۵