نرخ سوم بنزین
در حال حاضر بنزین در ایران با دو نرخ سهمیهای (۱۵۰۰ تومان) و آزاد (۳۰۰۰ تومان) عرضه میشود. نرخ سوم زمانی مطرح میشود که تولید داخلی پاسخگوی مصرف نیست و دولت ناچار است بنزین را با قیمت جهانی وارد کند. این نرخ جدید در واقع تلاشی است برای اینکه پرمصرفها یا کسانی که خارج از الگوی عادی از خودرو استفاده میکنند، هزینه واقعی سوخت را بپردازند و یارانه بنزین بهصورت عادلانهتر توزیع شود و فشار از روی بودجه عمومی برداشته شود.
اثر این تصمیم بر زندگی مردم دوگانه است؛ از یک طرف با کنترل مصرف و کاهش نیاز به واردات، کسری بودجه دولت کمتر شده که در بلندمدت به نفع ثبات پول ملی است. اما از طرف دیگر، معرفی هر نرخ جدید و گرانتر، معمولاً سیگنال افزایش قیمت به بازار میدهد و میتواند هزینه خدمات حملونقل یا جابهجایی کالا را بالا ببرد. برای یک خانواده ایرانی، این یعنی حتی اگر خودشان بنزین گران نخرند، ممکن است با موج تورمی ناشی از تغییر انتظارات قیمتی در بازار مواجه شوند.
چرا الان مهم است
تازهبا شدت گرفتن ناترازی بنزین و فشار سنگین واردات بر ذخایر ارزی، دولت به دنبال راهی برای کنترل مصرف بدون شوک قیمتی به عموم مردم است. در این میان، زمزمههای برقراری «نرخ سوم» برای پرمصرفها جدیتر شده تا با ابزار قیمتی، تقاضای مازاد مهار شود و بخشی از هزینههای دلاری تأمین سوخت مستقیماً از جیب مصرفکنندگانِ فراتر از الگو پرداخت شود.
آخرین اخبار با این مفهوم
بحران بنزین؛ آیا CNG میتواند جایگزین واردات و فشار ارزی شود؟
دولت برای جبران ناترازی بنزین به جای افزایش قیمت عمومی، بر توسعه CNG و نرخ سوم تمرکز کرده است.
۳۰ شهریور ۱۴۰۵