قرارداد ساخت، بهره‌برداری، اجاره و واگذاری

قرارداد BOLT یا «ساخت، بهره‌برداری، اجاره و واگذاری»، راهکاری است که دولت‌ها وقتی بودجه نقد کافی ندارند، برای پیشبرد پروژه‌های بزرگ به کار می‌گیرند. در این مدل، یک شرکت خصوصی مسئولیت ساخت و تأمین مالی پروژه را بر عهده می‌گیرد و پس از تکمیل، آن را به خودِ دولت اجاره می‌دهد. دولت با پرداخت اجاره‌بهای منظم، هم از خدمات آن پروژه استفاده می‌کند و هم به تدریج هزینه ساخت و سود شرکت خصوصی را تسویه می‌نماید.

اهمیت این قرارداد در زندگی روزمره ما زمانی روشن می‌شود که بدانیم بسیاری از تصفیه‌خانه‌های آب یا مراکز درمانی در ایران با همین روش ساخته شده‌اند. این کار باعث می‌شود رفاه عمومی معطل بودجه‌های قطره‌چکانی عمرانی نماند و پروژه زودتر به دست مردم برسد؛ اما از سوی دیگر، تعهدی طولانی‌مدت برای بودجه کشور ایجاد می‌کند که در نهایت از محل مالیات‌ها یا درآمدهای عمومی پرداخت می‌شود. در واقع، ما خدمات را امروز دریافت می‌کنیم اما هزینه آن را در قالب اقساط اجاره در سال‌های بعد می‌پردازیم.