فورس ماژور
همچنین: شرایط اضطرار
فورسماژور که در حقوق ایران به آن «قوه قهریه» میگویند، به اتفاقاتی گفته میشود که سه ویژگی اصلی دارند: ناگهانی هستند، کسی نمیتواند جلوی آنها را بگیرد و خارج از کنترلِ طرفینِ قرارداد هستند. وقتی چنین حادثهای رخ میدهد، اجرای قرارداد عملاً غیرممکن میشود و قانون به فرد یا شرکت اجازه میدهد که بدون ترس از جریمه یا شکایت، اجرای تعهداتش را تا زمان رفع مشکل متوقف کند.
در اقتصاد ایران، این اصطلاح در قراردادهای پیشفروش خودرو، مسکن و حتی بیمه بسیار حیاتی است. برای مثال، اگر به دلیل تحریمهای ناگهانی و بستهشدن مسیرهای تجاری، قطعات یک خودرو وارد نشود و خودروساز نتواند ماشین را بهموقع تحویل دهد، ممکن است با استناد به فورسماژور از پرداخت خسارت دیرکرد به مشتری معاف شود. شناخت این مفهوم به شما کمک میکند بفهمید در چه شرایطی حوادث بزرگ ملی یا طبیعی میتوانند روی قراردادهای مالی و داراییهای شما اثر قانونی بگذارند.
چرا الان مهم است
تازهمحدودیتهای جدید اروپا بر گاز روسیه، بار دیگر بحث «فورس ماژور» را در قراردادهای انرژی داغ کرده است. در ایران که سایه تحریم و تنشهای سیاسی همواره بر تجارت سنگینی میکند، درک این مفهوم حیاتی است؛ چرا که مشخص میکند در شرایطی مثل تحریم یا انسداد مرزها که خارج از اراده طرفین است، چطور میتوان از جریمههای سنگینِ قانونی گریخت.
آخرین اخبار با این مفهوم

هشدار قاطع قوه قضائیه به تهدیدکنندگان رئیسجمهور و تبیین نقشه راه اقتصاد پساجنگ
قوه قضائیه تهدید رئیسجمهور را جرم دانست و با اعلام تداوم «شرایط اضطرار اقتصادی»، خواستار ورود بخش خصوصی به بازسازی زیرساختها شد.
۷ تیر ۱۴۰۵
انسداد کامل مسیرهای تجارت الانجی روسیه توسط اتحادیه اروپا از سال ۲۰۲۷
اتحادیه اروپا با ممنوعیت بازاریابی الانجی روسیه، راه فرار شرکتهای خود برای تجارت این محصول در بازارهای جهانی را بست.
۱ تیر ۱۴۰۵