عدالت رویه‌ای

عدالت رویه‌ای به زبان ساده یعنی چگونگی اجرای قانون مهم‌تر از خودِ نتیجه است. تصور کنید دو نفر برای گرفتن وام یا مجوز کسب‌وکار اقدام می‌کنند؛ اگر یکی با پارتی‌بازی سریع‌تر راه بیفتد و دیگری در پیچ‌وخم اداری بماند، عدالت رویه‌ای نقض شده است. این مفهوم می‌گوید فرآیندها باید برای همه یکسان، شفاف و قابل پیش‌بینی باشد تا کسی احساس نکند قربانی تصمیمات سلیقه‌ای شده است. در اقتصاد ایران، نبودِ عدالت رویه‌ای خودش را در پدیده‌هایی مثل امضاهای طلایی یا ابهام در نحوه تشخیص مالیات نشان می‌دهد. وقتی یک کاسب یا تولیدکننده نداند دقیقاً بر چه اساسی جریمه شده یا چطور می‌تواند به آن اعتراض کند، امنیت اقتصادی‌اش به خطر می‌افتد. وجودِ این عدالت باعث می‌شود هزینه‌های پنهانِ فعالیت اقتصادی مثل رشوه یا دوندگی بی‌دلیل حذف شود و مردم اطمینان پیدا کنند که دارایی‌شان نه بر اساس سلیقه مدیران، بلکه بر پایه ضوابطی روشن محافظت می‌شود.