شرکت خصولتی

اصطلاح خصولتی از ترکیب دو واژه خصوصی و دولتی ساخته شده و به پدیده‌ای اشاره دارد که در آن شرکت‌های بزرگ دولتی به جای واگذاری به مردم، به نهادهای شبه‌دولتی یا عمومی غیردولتی منتقل شده‌اند. در این ساختار، مدیران شرکت همچنان توسط بدنه قدرت تعیین می‌شوند و تصمیمات نه بر اساس سودآوری و بهره‌وری، بلکه بر پایه مصلحت‌های سیاسی و لابی‌گری گرفته می‌شود. این شرکت‌ها در ظاهر خصوصی‌اند تا از قید و بند قوانین سخت‌گیرانه دولتی رها باشند، اما در باطن از رانت‌های دولتی بهره می‌برند.

وجود شرکت‌های خصولتی در صنایع بزرگی مثل پتروشیمی، فولاد و مخابرات، باعث می‌شود بخش خصوصی واقعی توان رقابت با آن‌ها را نداشته باشد و از بازار حذف شود. برای یک شهروند عادی، خصولتی‌سازی به معنای کاهش کیفیت خدمات و اتلاف منابع ملی است؛ چرا که این شرکت‌ها به دلیل مدیریت ناکارآمد و عدم شفافیت، اغلب با زیان انباشته مواجه شده و هزینه جبران این زیان‌ها در نهایت از طریق تورم یا بودجه عمومی از جیب تمام مردم پرداخت می‌شود.