سوگیری انتخاب

سوگیری انتخاب یعنی وقتی می‌خواهیم درباره یک موضوع مالی یا اقتصادی نتیجه‌گیری کنیم، به جای دیدن کل تصویر، فقط سراغ بخش خاصی از اطلاعات می‌رویم که در دسترس‌تر یا جذاب‌تر هستند. این اتفاق معمولاً ناخودآگاه می‌افتد؛ مثلاً وقتی فقط بر اساس قیمت‌های چند محله گران‌قیمت تهران درباره کل بازار مسکن قضاوت می‌کنیم یا فقط با شنیدن سودهای کلان چند نفر در بورس، تصور می‌کنیم همه در این بازار ثروتمند شده‌اند. در واقع، ما با دست‌چین کردن داده‌ها، ناخواسته واقعیتی تحریف‌شده را به جای کل حقیقت می‌پذیریم. این خطا مستقیماً روی جیب و دارایی ما اثر می‌گذارد. فرض کنید می‌خواهید خودرو بخرید و فقط قیمت‌های بالای چند پلتفرم آنلاین را ملاک قرار می‌دهید، در حالی که معاملات واقعی در کف بازار با قیمت کمتری انجام می‌شود؛ اینجا شما دچار سوگیری انتخاب شده‌اید و ممکن است سرمایه خود را هدر دهید. در اقتصاد ایران که آمارها گاهی پراکنده هستند، اگر فقط به تجربه‌های محدود اطرافیان یا اخبار یک‌سویه تکیه کنیم، در تشخیص زمان درست خرید دلار یا طلا اشتباه خواهیم کرد، چون بخشی از واقعیت‌های بازار را که با نگاه ما همسو نبوده، نادیده گرفته‌ایم.