سهم نیروی کار
سهم نیروی کار در واقع برشی از کیک اقتصاد است که به حقوقبگیران میرسد. وقتی در مورد تولید ناخالص داخلی صحبت میکنیم، بخشی از این ارزش سهم کسانی است که کار بدنی یا فکری انجام دادهاند و بخش دیگر سهم کسانی است که ابزار، کارخانه یا سرمایه را فراهم کردهاند. در یک اقتصاد سالم، این سهم باید متناسب با تورم و بهرهوری حرکت کند تا قدرت خرید عمومی حفظ شود. در اقتصاد ایران، به دلیل تورمهای مزمن و رشد سریع قیمت داراییهایی مثل مسکن و دلار، سهم نیروی کار اغلب رو به کاهش بوده است. این یعنی حتی اگر شرکتی به دلیل گران شدن محصولاتش سود بیشتری بسازد، لزوماً حقوق کارگر به همان نسبت بالا نمیرود و بیشترِ سودِ ناشی از تورم به جیب صاحب سرمایه میرود. وقتی سهم نیروی کار کم میشود، فاصله طبقاتی عمیقتر شده و سفره حقوقبگیران نسبت به رشد کلی اقتصاد کوچکتر میماند.
چرا الان مهم است
تازهپیشرفت هوش مصنوعی و هشدارهای جهانی درباره بیکاری، زنگ خطر را برای «سهم نیروی کار» از ثروت ملی به صدا درآورده است. در ایران که تورم مزمن باعث شده دستمزدها از هزینههای زندگی عقب بمانند، جایگزینی تکنولوژی با انسان میتواند سهم سفره کارگران را در برابر مالکانِ سرمایه و ماشینآلات کوچکتر کند و شکاف طبقاتی را بیش از پیش عمق ببخشد.
آخرین اخبار با این مفهوم

سه سناریوی آنتروپیک برای اقتصاد آمریکا: از رشد انفجاری تا بحران بیکاری ۲۰۳۰
گزارش آنتروپیک هشدار میدهد که هوش مصنوعی میتواند رشد اقتصادی آمریکا را جهش دهد اما با قیمت بیکاری گسترده متخصصان.
۱۶ مهر ۱۴۰۵