سهمیه عملکردی
سهمیه عملکردی یعنی دولت یا نهادهای تصمیمگیر، یارانه و منابع ارزانقیمت را فقط به شرطی به شما میدهند که ثابت کنید واقعاً در حال فعالیت اقتصادی هستید. در این سیستم، دیگر داشتنِ یک مجوزِ خشک و خالی یا صرفاً مالکیت یک وسیله برای دریافت سهمیه کافی نیست؛ بلکه باید خروجی کار شما (مانند مسافت طی شده یا کالای تولید شده) در سامانههای رسمی ثبت شود تا متناسب با آن، سهمیه به شما تعلق بگیرد.
ملموسترین مثال این موضوع در ایران، سهمیه گازوئیل ناوگان حملونقل است. به جای تخصیص مقدار ثابت سوخت به هر کامیون، سهمیه بر اساس «بارنامه» شارژ میشود؛ یعنی هرچه راننده بار بیشتری جابهجا کند، سوخت یارانهای بیشتری میگیرد. این سازوکار باعث میشود کسانی که فعالیت واقعی ندارند، نتوانند سهمیه را در بازار آزاد بفروشند یا قاچاق کنند. این روش در نهایت با هدفمند کردن یارانهها، به نفع تولیدکننده واقعی است و از هدر رفتن بیتالمال جلوگیری میکند.
چرا الان مهم است
تازهبا هدف مدیریت مصرف انرژی و در عین حال تداوم خدمات عمومی، دولت به جای محدودیتهای کلی، به سراغ تخصیص سوخت بر اساس میزان پیمایش و کارکرد واقعی ناوگان حملونقل رفته است. این رویکرد که در قالب سهمیههای ویژه برای اتوبوسها و رفع محدودیتهای استانی کلید خورده، تلاشی است تا بدون آسیب به معیشت رانندگان و جابهجایی مسافران، از هدررفت منابع ملی جلوگیری شود.
آخرین اخبار با این مفهوم

رفع محدودیتهای سوختگیری در ۱۵ استان؛ سهمیه ویژه برای ۱۴ هزار اتوبوس
محدودیتهای سوختگیری در ۱۵ استان موقتاً کاهش یافت و سهمیه ویژهای به ناوگان اتوبوسرانی اختصاص داده شد.
۱۱ تیر ۱۴۰۵