سهمیه استخدامی

سهمیه استخدامی در واقع یک میان‌بر قانونی برای ورود به مشاغل دولتی در ایران است. وقتی دولت یا نهادهای عمومی مثل آموزش و پرورش یا بانک‌ها آزمون استخدامی برگزار می‌کنند، تمام صندلی‌ها برای همه در دسترس نیست؛ بلکه درصدی از این ظرفیت پیش‌از شروع رقابت، برای گروه‌های هدف مثل ایثارگران یا توان‌یابان کنار گذاشته می‌شود تا عدالت توزیعی از نگاه قانون‌گذار رعایت شود. این موضوع برای یک جوان جویای کار به این معناست که شانس قبولی‌اش در آزمون‌های استخدامی فقط به نمره علمی بستگی ندارد، بلکه به ظرفیت باقی‌مانده بعد از کسر سهمیه‌ها وابسته است. در اقتصاد ایران که امنیت شغلی و مزایای بخش دولتی بالاست، وجود این سهمیه‌ها رقابت را برای داوطلبان آزاد فشرده‌تر می‌کند. این سازوکار اگرچه ابزاری برای حمایت اجتماعی است، اما می‌تواند بر کیفیت نیروی انسانی ورودی به بدنه دولت و انگیزه متقاضیان عادی اثر بگذارد.