بیماری هزینه‌ای بامول

این پدیده می‌گوید در بخش‌هایی از اقتصاد که با تکنولوژی و ماشین‌آلات پیشرفت می‌کنند، تولید ارزان‌تر می‌شود؛ اما در کارهایی که مستقیماً به وقت و حضور انسان بستگی دارد، بهره‌وری تغییر چندانی نمی‌کند. با این حال، برای اینکه یک معلم یا پزشک شغلش را رها نکند و به کارخانه‌ها نرود، دستمزد او باید همپای بقیه رشد کند. نتیجه این می‌شود که هزینه خدمات مدام بالاتر می‌رود، بدون اینکه کیفیت یا سرعت انجام آن کار تغییر خاصی کرده باشد. در ایران این موضوع را در هزینه‌های دندان‌پزشکی یا شهریه مدارس غیرانتفاعی به وضوح می‌بینیم. در حالی که یک کارخانه لوازم خانگی می‌تواند با خرید دستگاه جدید، تعداد بیشتری یخچال تولید کند و هزینه‌اش را سرشکن کند، یک جراح یا معلم نمی‌تواند در یک ساعت به جای یک نفر، به ده نفر با همان کیفیت رسیدگی کند. بنابراین، سهم بزرگی از درآمد خانواده‌های ایرانی صرف خدماتی می‌شود که هر سال گران‌تر می‌شوند و راهی هم برای ارزان کردن آن‌ها با تکنولوژی وجود ندارد.