بودجهریزی عملیاتی
در روش سنتی، دولت به ادارات پول میدهد تا فقط سرپا بمانند و حقوق بدهند، اما در بودجهریزی عملیاتی، ملاک اصلی «خروجی» است. در این مدل، هر دستگاه دولتی باید دقیقاً بگوید با پولی که میگیرد چه کاری انجام میدهد؛ مثلاً وزارت راه باید بگوید با این مبلغ چند کیلومتر جاده میسازد یا وزارت بهداشت بگوید هزینه تمامشده برای درمان هر بیمار چقدر است. این کار باعث میشود قیمت تمامشده خدمات دولتی شفاف شود. اهمیت این موضوع برای ما در ایران اینجاست که جلوی هدررفت منابع محدود ملی و درآمدهای نفتی را میگیرد. وقتی بودجه عملیاتی نباشد، سازمانها صرفاً برای جذب بودجه بیشتر با هم رقابت میکنند بدون اینکه کیفیت خدماتشان بهتر شود. اما با این روش، شما به عنوان شهروند میتوانید بپرسید چرا هزینه صدور یک شناسنامه یا ساخت یک مدرسه در یک استان دو برابر استان دیگر است و دولت را بابت کارایی پولتان بازخواست کنید.
چرا الان مهم است
تازهپس از ربع قرن وعده، بحث بودجهریزی عملیاتی دوباره داغ شده است. در روزهایی که ناترازی بودجه و تورم، سفرههای ما را کوچک کرده، دولت قصد دارد به جای توزیع سنتیِ پول بین دستگاهها، پرداختها را به «خروجی واقعی» گره بزند. این تغییر یعنی تلاش برای شفاف شدنِ اینکه هر ریال مالیات و ثروت ملی ما، دقیقاً کجا و با چه کیفیتی هزینه میشود.
آخرین اخبار با این مفهوم

پایان ۲۵ سال تعلل؛ دولت به دنبال بودجهریزی عملیاتی و پرداخت مبتنی بر عملکرد
دولت با هدف شفافیت، اجرای بودجهریزی عملیاتی و پرداخت مبتنی بر عملکرد را در چهار وزارتخانه کلید زد.
۳۰ مرداد ۱۴۰۵