بازار لیموها

بازار لیموها به زبانی ساده یعنی وقتی شما از کیفیت واقعی یک کالا خبر ندارید، اما فروشنده دقیقاً می‌داند چه چیزی را می‌فروشد. در این شرایط، چون خریدار احتمال می‌دهد کالا خراب یا معیوب باشد، حاضر نیست قیمت بالایی بپردازد و بر اساس میانگین قیمت کالا‌های خوب و بد پیشنهاد می‌دهد. نتیجه این می‌شود که صاحبان کالاهای سالم و باارزش، چون می‌بینند قیمت پیشنهادی خریدار منصفانه نیست، از بازار خارج می‌شوند و بازار پر می‌شود از کالاهای بنجل یا همان لیموها.

در اقتصاد ایران، بازار خودروهای کارکرده بهترین مثال برای این پدیده است. وقتی شما قصد خرید یک پژو ۲۰۶ دست‌دوم را دارید، نمی‌دانید موتور آن واقعاً چقدر سالم است یا تصادف سنگین داشته یا نه. به همین دلیل ریسک نمی‌کنید و قیمت پایینی پیشنهاد می‌دهید. این رفتار باعث می‌شود کسی که خودروی واقعاً تمیز و کم‌کارکرد دارد، از فروش منصرف شود چون قیمت بازار برای او صرف نمی‌کند. در نهایت، بازار پر می‌شود از خودروهای چپی و موتور‌تعمیری که با ظاهر فریبنده فروخته می‌شوند و این یعنی پول شما بابت کالایی می‌رود که ارزش واقعی‌اش بسیار کمتر است.