اقتصاد نفتی
همچنین: وابستگی به نفت
اقتصاد نفتی یعنی دخل و خرج یک کشور با دلارهای حاصل از فروش نفت میچرخد. در ایران، دولت بزرگترین فروشنده نفت است و این پول را صرف حقوق کارمندان، یارانهها و واردات کالا میکند. در واقع، به جای اینکه دولت با مالیاتِ مردم اداره شود، با ثروت زیرزمینی اداره میشود و همین باعث میشود دولت به جای تمرکز بر رشد تولید و بخش خصوصی، به شیر نفت وابسته بماند. این وابستگی مستقیماً روی جیب شما اثر دارد؛ وقتی صادرات نفت به دلیل تحریم یا افت قیمت جهانی کم میشود، دولت با کسری بودجه شدیدی روبرو شده و برای جبران آن به راهکارهایی مثل چاپ پول یا تغییر نرخ ارز متوسل میشود. نتیجه این فرآیند، تورم و گران شدن کالاهای اساسی در زندگی روزمره ایرانیهاست که نشان میدهد چطور نوسان بازار جهانی نفت میتواند به راحتی قدرت خرید یک خانواده را کاهش دهد.
چرا الان مهم است
تازهبازخوانی جهش درآمدهای نفتی در دهه ۵۰ و مقایسه آن با تلاش همسایگانی مثل عراق برای خروج از این وابستگی، بار دیگر بحث «اقتصاد نفتی» را داغ کرده است. در حالی که نوسانات توسعه در ایران به درآمدهای نفتی گره خورده، دولت جدید نیز راه نجات سفره مردم را در عبور از این مدل و تکیه بر سرمایههای انسانی میبیند.
آخرین اخبار با این مفهوم

روایت تاریخی از جهش درآمدهای نفتی ایران در سال ۱۳۵۲
جهش درآمدهای نفتی در سال ۱۳۵۲، ایران را با ثروتی عظیم مواجه کرد که شاه آن را فرصتی برای توسعه جهانی میدید.
۳ مهر ۱۴۰۵
عراق در مسیر تحول؛ از اقتصاد نفتی به قطب ترانزیتی منطقه
عراق با عبور از دوران جنگ، به دنبال تبدیل شدن به قطب اقتصادی و ترانزیتی منطقه از طریق پروژه «جاده توسعه» است.
۳ مهر ۱۴۰۵
چرا توسعه در ایران به یک پاندول تبدیل شده است؟
توسعه در ایران به دلیل فقدان تداوم نهادی و وابستگی به نفت، همواره در چرخهای از پیشرفت و عقبگرد گرفتار بوده است.
۱۵ شهریور ۱۴۰۵
پزشکیان: عبور از اقتصاد نفتی با تکیه بر سرمایه انسانی و عدالت آموزشی
پزشکیان با نقد وابستگی به نفت، بر اولویت سرمایه انسانی و عدالت آموزشی در مسیر توسعه کشور تأکید کرد.
۲۵ مرداد ۱۴۰۵
پیشنهاد جنجالی رحیمپور ازغدی: تعیین جایزه برای ترور ترامپ و تشکیل هستههای عملیاتی در آمریکا
رحیمپور ازغدی خواستار ترور ترامپ، فعالسازی هستههای عملیاتی در آمریکا و ائتلاف نظامی با کشورهای تحت تهدید واشینگتن شد.
۷ تیر ۱۴۰۵