اقتصاد تکمحصولی
همچنین: اقتصاد تکبعدی
اقتصاد تکمحصولی یعنی تمام تخممرغهای یک کشور در یک سبد چیده شده باشد. در ایران، این سبد همان نفت خام است. وقتی بخش بزرگی از بودجه دولت و ارز مورد نیاز برای واردات کالاها فقط از فروش نفت تأمین شود، اقتصاد به جای تکیه بر تولیدات متنوع صنعتی و کشاورزی، به قیمت جهانی انرژی وابسته میماند. در این ساختار، دولت به جای مالیات، به درآمد نفت تکیه میکند و از جامعه مستقل میشود. این وابستگی باعث میشود که با هر جرقه در بازار جهانی نفت یا وضع تحریمها، کل زنجیره تأمین کالا در داخل ایران تحت تأثیر قرار بگیرد. وقتی درآمد نفت کم شود، دولت برای جبران هزینههایش به روشهای تورمزا متوسل میشود؛ در نتیجه، قیمت دلار جهش میکند و قدرت خرید شما کاهش مییابد. در واقع، در یک اقتصاد تکمحصولی، قیمت کالاهای اساسی در مغازه سر کوچه، بیش از آنکه تابع تولید داخلی باشد، به نبض صادرات نفت گره خورده است.
چرا الان مهم است
تازهوابستگی به یک منبع درآمد، پاشنهآشیل اقتصاد ایران است. تلاش اخیر برای تنوعبخشی به اقتصاد کیش و عبور از تکیهٔ صِرف به گردشگری، نشان میدهد که حتی در مقیاس یک جزیره، ریسک «تکمحصولی بودن» جدی گرفته شده است. فعال کردن ظرفیت تجارت ملوانی در کنار توریسم، تلاشی برای توزیع ریسک است تا معیشت مردم تنها به یک بازار خاص گره نخورد.
آخرین اخبار با این مفهوم

تحول در اقتصاد کیش؛ از تصویب واردات ملوانی تا پایان انحصار گردشگری
کیش با تصویب واردات ملوانی و بازگشایی پروازها، استراتژی عبور از اقتصاد صرفاً گردشگری به سمت قطب تجاری-مالی را کلید زد.
۵ تیر ۱۴۰۵
جراحی اقتصادی در کیش: عبور از گردشگری تکمحصولی با اهرم تجارت ملوانی و حمایت مالیاتی
کیش با بسته حمایتی مالیاتی و توسعه تجارت ملوانی، به دنبال خروج از بحران رکود گردشگری و تنوعبخشی به اقتصاد است.
۳۰ خرداد ۱۴۰۵