سر ناساز فیلسوفان با اقتصاددانان

چرا اقتصاددانان و فیلسوفان به زبان هم سخن نمی‌گویند؟

سیاستگذاری و اقتصاد کلانعمومی غیر اقتصادی۱۱ شهریور ۱۴۰۵ دنیای اقتصاد

تقابل تاریخی اقتصاددانان و فیلسوفان بر سر روش‌شناسی، ریشه در نگاه متفاوت به اراده انسانی و ریاضی‌سازی علم اقتصاد دارد.

آیا مدل‌های ریاضی اقتصاد، در واقع همان قوانین فیزیک هستند که به اشتباه بر اراده انسان تحمیل شده‌اند؟

پاسخ را از دستیار بپرس

نکات کلیدی خبر

۱
بررسی ریشه‌های تاریخی تقابل میان فیلسوفان و اقتصاددانان در درک ماهیت علم اقتصاد.
۲
مناظره نوزیک و توبین به عنوان نمونه‌ای از سوءتفاهم‌های رایج میان این دو حوزه.
۳
تحلیل مناظره تاریخی کروچه و پارتو در سال ۱۹۰۱ درباره جایگاه علم اقتصاد.
۴
توضیح گذار اقتصاد از علوم انسانی به علوم طبیعی با ظهور مارجینالیسم.
۵
نقد کروچه بر پارتو مبنی بر نادیده گرفتن اراده انسانی و ریاضی‌سازی ساده‌انگارانه اقتصاد.

چرا این خبر مهم است؟

درک این تقابل به ما کمک می‌کند بفهمیم چرا مدل‌های اقتصادی گاهی در پیش‌بینی رفتارهای انسانی شکست می‌خورند.

نکات پنهان خبر

اقتصاددانان با ریاضی‌سازی، پیش‌فرض‌های متافیزیکیِ فیزیک را به حوزه علوم انسانی وارد کرده‌اند، بدون آنکه متوجه باشند.

منتظر چه باید بود؟

پیگیری بحث‌های مدرن در اقتصاد رفتاری که سعی در پل زدن میان این دو حوزه دارند.

پژواک تاریخی

مناقشه روش‌شناختی (Methodenstreit) میان مکتب تاریخی آلمان و مارجینالیست‌ها در اواخر قرن نوزدهم.

این خبر چگونه به شما اثر می‌گذارد؟

مفاهیم اقتصادی این خبر

معنای هر مفهوم را در دانشنامه بخوانید
۱

فیلسوفان و اقتصاددانان در تعامل با یکدیگر اغلب دچار سوءتفاهم و مناقشه می‌شوند.

۲

توبین بر اهمیت نابرابری تأکید دارد، در حالی که نوزیک آن را مسئله‌ای شخصی می‌داند.

۳

تبادل کنایه‌آمیز نوزیک و توبین درباره صلاحیت‌های یکدیگر در حوزه‌های تخصصی‌شان.

۴

معرفی مناظره تاریخی کروچه و پارتو در سال ۱۹۰۱ به عنوان تقابل فلسفه و اقتصاد.

۵

زمینه تاریخی مناقشه روش‌شناختی (Methodenstreit) و ظهور مارجینالیسم در اقتصاد.

۶

تلاش اقتصاددانان برای نزدیک کردن اقتصاد به علوم طبیعی و استفاده از مدل‌های مکانیکی.

۷

کروچه اقتصاد را علم فعالیت‌های عملی انسان و مبتنی بر انتخاب آزاد می‌داند.

۸

تمایز کروچه میان واقعیت‌های طبیعی (قاعده‌مند) و واقعیت‌های ذهنی (ارادی).

۹

پارتو با عمل‌گرایی روش‌شناختی، به دنبال یافتن معادلات برای پدیده‌های اقتصادی است.

۱۰

پارتو روش‌شناسی پیشینی را بی‌فایده می‌داند و بر کارآمدی مدل‌ها تأکید دارد.

۱۱

پیروزی رویکرد پارتو در اقتصاد مدرن، اما با باقی ماندن نقدهای فلسفی کروچه.

۱۲

نقد کروچه بر پارتو: وارد کردن پیش‌فرض‌های متافیزیکی فیزیک به حوزه علوم انسانی.

۱۳

مشکل اصلی، ریاضی‌سازی ساده‌انگارانه است که پیش‌داوری‌های فیزیک را به اقتصاد تحمیل می‌کند.

نهادهای کلیدی خبر

بندتو کروچه- فیلسوف ایتالیایی
ویلفردو پارتو- اقتصاددان برجسته
کارل منگر- اقتصاددان اتریشی
رابرت نوزیک- فیلسوف
جیمز توبین- اقتصاددان
دستیار هوشمند