درس‌های جهانی برای اصلاح قیمت بنزین در ایران: از تجربه هند تا نیجریه

صندوق بین‌المللی پول اصلاحات قیمت سوخت را بر اساس پایداری به سه دسته موفق، نسبتا موفق و ناموفق تقسیم می‌کند.

هند با آزادسازی قیمت بنزین در سال ۲۰۱۰، از زیان شرکت‌های نفتی و بار مالی دولت کاست.

دولت هند با وجود اعتراضات گسترده، نظام قیمت‌گذاری بازارمحور را حفظ کرد و به قیمت‌های جهانی نزدیک شد.

موفقیت هند ناشی از تغییر قاعده تعیین قیمت و محدود کردن اختیار دولت در سرکوب قیمت‌ها بود.

فیلیپین پیش از اصلاحات، از طریق صندوق ثبات‌ساز قیمت نفت، بار مالی سنگینی را متحمل می‌شد.

فیلیپین با قانون مقررات‌زدایی و فرمول خودکار، قیمت‌ها را در یک بازه زمانی آزاد کرد.

دولت فیلیپین با کارزار رسانه‌ای و اجماع‌سازی، به‌رغم چالش‌های حقوقی، اصلاحات را پیش برد.

عوامل موفقیت فیلیپین شامل تدریجی بودن، قیمت‌گذاری خودکار و اراده سیاسی قوی بود.

فیلیپین و هند با سپردن قیمت به بازار، مسئله را به صورت بنیادی حل کردند.

اندونزی در بحران مالی آسیا، افزایش قیمت ۷۱ درصدی را در شرایط نامناسب اقتصادی اجرا کرد.

اعتراضات عمومی در اندونزی به دلیل بحران اقتصادی و بی‌اعتمادی، منجر به سقوط حکومت سوهارتو شد.

شکست اندونزی ناشی از شوک‌آور بودن افزایش قیمت در زمان بحران و فقدان آمادگی برای جبران خسارت بود.

شرایط فعلی ایران از نظر تورم و بی‌ثباتی ارزی، شباهت‌های نگران‌کننده‌ای با وضعیت اندونزی دارد.

نیجریه در سال ۲۰۱۲ با حذف ناگهانی یارانه بنزین و جهش ۱۱۷ درصدی قیمت، با اعتصابات سراسری مواجه شد.

اعتراضات نیجریه ریشه در بی‌اعتمادی به دولت و فساد داشت، نه فقط قیمت بنزین.

اصلاحات نیجریه به دلیل فقدان سرمایه اجتماعی و اعتماد عمومی، ناپایدار ماند و یارانه‌ها بازگشت.

درس نهایی برای ایران: اصلاح قیمت باید با تغییر قاعده قیمت‌گذاری و جلب اعتماد عمومی همراه باشد.