موتور «مزاحمت» در صنعت ساختمان

چرا هزینه‌های جانبی، موتور تولید مسکن را در ایران از کار انداخته است؟

مسکن، ساختمان و زیرساختبودجه و مالیات۲۷ تیر ۱۴۰۵ دنیای اقتصاد

افزایش ۳۰ درصدی هزینه‌های جانبی و مالیاتی، تولید مسکن توسط بخش خصوصی را با رکود و بحران مواجه کرده است.

چرا صنعت ساختمان در ایران به جای تولید، به منبعی برای تأمین کسری بودجه سایر نهادها تبدیل شده است؟

پاسخ را از دستیار بپرس

نکات کلیدی خبر

۱
افزایش ۳ برابری هزینه‌های جانبی (بیمه، مالیات، انشعابات) سهم این هزینه‌ها را به ۳۰ درصد کل هزینه ساخت رسانده است.
۲
نهادهایی مانند تأمین اجتماعی و شهرداری‌ها با تحمیل هزینه‌های غیرساختمانی، مانع فعالیت بخش خصوصی شده‌اند.
۳
تغییر فرمول مالیاتی و محاسبه تورم زمین به عنوان سود، فشار مضاعفی بر سازندگان وارد کرده است.
۴
تمرکز دولت بر ساخت دولتی به‌جای رفع موانع بخش خصوصی، وضعیت تولید مسکن را پیچیده‌تر کرده است.

چرا این خبر مهم است؟

این هزینه‌های پنهان مستقیماً به قیمت نهایی خانه اضافه شده و قدرت خرید مردم را بیش از پیش کاهش می‌دهد.

نکات پنهان خبر

مشکل اصلی مسکن فقط کمبود زمین نیست؛ بلکه تبدیل شدن صنعت ساختمان به منبع درآمدی برای نهادهای غیرمرتبط (تأمین اجتماعی، شهرداری) است که عملاً تولید را غیراقتصادی کرده است.

منتظر چه باید بود؟

پیگیری عملکرد «کارگروه رفع موانع تولید» در شورای عالی مسکن و احتمال اصلاح فرمول‌های مالیاتی.

پژواک تاریخی

تغییر رویکرد از ساخت دولتی به تسهیل‌گری در دهه‌های گذشته همواره محل بحث بوده است.

این خبر چگونه به شما اثر می‌گذارد؟

بیشترین تاثیر این خبر بر چیست؟

سازندگان مسکن
افزایش هزینه‌های تولید و کاهش حاشیه سود
متقاضیان مسکن
افزایش قیمت نهایی مسکن به دلیل هزینه‌های تحمیلی

مفاهیم اقتصادی این خبر

معنای هر مفهوم را در دانشنامه بخوانید
۱

سازندگان مسکن تحت فشار هزینه‌های تحمیلی نهادهای مختلف قرار دارند.

۲

چالش‌های تولید مسکن ناشی از مصوبات نهادهای بالادستی است، نه وزارت راه.

۳

وزارت راه تلاش می‌کند بستر فعالیت بخش خصوصی را فراهم کند اما محدودیت اختیارات دارد.

۴

بازار مسکن رقابتی است اما هزینه‌های تحمیلی سایر بخش‌ها را جبران می‌کند.

۵

شهرداری‌ها بخشی از منابع خود را از طریق تحمیل هزینه به سازندگان تأمین می‌کنند.

۶

کارگروه رفع موانع در شورای عالی مسکن برای حل چالش‌ها تشکیل شده است.

۷

هفت چالش اصلی در بخش زمین، مصالح، مالی و قوانین شناسایی شده است.

۸

نظام تأمین مالی بانک‌محور و ناکارآمد، پروژه‌های نیمه‌تمام را متوقف کرده است.

۹

نظام پس‌انداز مسکن تضعیف شده و نیاز به احیای ابزارهای مالی دارد.

۱۰

ابزارهای فعلی تأمین مالی با نیازهای روز صنعت ساختمان تطابق ندارند.

۱۱

سیاست‌های فعلی به جای تشویق انبوه‌سازی حرفه‌ای، هزینه‌های شرکت‌های تخصصی را افزایش می‌دهد.

۱۲

تمرکز دو دهه اخیر بر ساخت دولتی، مانع رفع موانع بخش خصوصی شده است.

۱۳

وزارت راه در کنار پروژه‌های دولتی، دو ماموریت جدید برای رفع موانع تعریف کرده است.

۱۴

هزینه‌های انشعابات در دو سال اخیر جهش ۵۵۰ درصدی داشته است.

۱۵

تغییر فرمول مالیاتی به ۲۵ درصد سود، تورم زمین را به اشتباه سود سازنده محاسبه می‌کند.

۱۶

حق بیمه کارگران ساختمانی به عوارض شهرداری گره خورده و نابرابری ایجاد کرده است.

آمار کلیدی

۳۰٪
سهم هزینه‌های جانبی (بیمه، مالیات، انشعابات) از کل هزینه ساخت (افزایش از ۱۰٪ در سال‌های گذشته)
۵۵۰٪
افزایش هزینه خرید انشعابات در پروژه‌های مسکونی طی ۲ سال اخیر
۲۵٪
نرخ مالیات جدید بر سود سازنده (به‌جای رقم مقطوع)

نهادهای کلیدی خبر

دستیار هوشمند