گلوگاه انرژی
همچنین: گلوگاههای انرژی
گلوگاه انرژی شبیه به یک قیف باریک در مسیر جریان برق، گاز یا بنزین است. تصور کنید مخازن بزرگی از سوخت در جنوب کشور دارید، اما لولههایی که باید این سوخت را به مرکز و شمال برسانند، ظرفیت کافی ندارند یا نیروگاههای کشور توان تبدیل این سوخت به برق را ندارند. در این حالت، با اینکه منبع انرژی وجود دارد، اما چون در مسیر انتقال یا تبدیل یک «گلوگاه» یا نقطه خفگی وجود دارد، انرژی به دست مصرفکننده نهایی نمیرسد و ناترازی ایجاد میشود. در اقتصاد ایران، این گلوگاهها خود را در قطعی برق صنایع در تابستان و محدودیت گاز در زمستان نشان میدهند. وقتی به دلیل نبود زیرساخت کافی، گاز نیروگاهها قطع میشود، دولت ناچار به استفاده از مازوت یا قطع برق میشود که نتیجه آن توقف تولید کارخانهها، کاهش سود شرکتهای بورسی و در نهایت گرانی کالاهای مصرفی برای مردم است. در واقع، گلوگاه انرژی باعث میشود ثروت عظیم زیرزمینی ایران به رفاه و رشد اقتصادی تبدیل نشود و هزینهاش را مردم با تورم و افت کیفیت زندگی بپردازند.
چرا الان مهم است
تازهتنشهای اخیر در تنگه هرمز و بابالمندب، بار دیگر «گلوگاههای انرژی» را به صدر اخبار آورده است. کاهش بیسابقه تردد کشتیها و تغییر موازنه قدرت در این مسیرهای باریک، مستقیماً بر قیمت نفت و ثبات اقتصادی ایران اثر میگذارد. هر لرزهای در این شریانهای حیاتی، از طریق نوسان نرخ ارز و هزینه حملونقل کالا، خود را در زندگی روزمره و دارایی ایرانیان نشان میدهد.
آخرین اخبار با این مفهوم

جنگ آمریکا و ایران؛ فرسایش زیرساختهای انرژی و شوکهای پنهان بازار
جنگ طولانیمدت آمریکا و ایران، با اختلال در گلوگاههای انرژی، هزینههای پنهان بازار جهانی را بهشدت افزایش داده است.
۱۱ مهر ۱۴۰۵
خرید زمان با ذخایر راهبردی: آیا امنیت انرژی جهان در گرو گلوگاههای دریایی است؟
آزادسازی ذخایر نفتی G7 تنها یک مسکن موقت است و امنیت انرژی جهان همچنان در گرو امنیت گلوگاههای دریایی است.
۱۱ مهر ۱۴۰۵
تسلط انصارالله بر بابالمندب؛ زنگ خطر برای امنیت انرژی جهان
تسلط انصارالله بر بابالمندب، امنیت مسیرهای انرژی جهان را با چالش جدی و نوسانات قیمتی مواجه کرده است.
۲۱ شهریور ۱۴۰۵
سقوط مخا؛ تغییر موازنه قدرت در گلوگاه حیاتی بابالمندب
تصرف بندر مخا توسط حوثیها، امنیت یکی از مهمترین گذرگاههای کشتیرانی جهان (بابالمندب) را با چالش جدی مواجه کرد.
۲۰ شهریور ۱۴۰۵
سرمایهگذاری میلیاردی برای دور زدن هرمز: پایان عصر گلوگاه انرژی؟
کشورهای خلیجفارس با سرمایهگذاری کلان در خطوط لوله، در حال کاهش دائمی وابستگی صادرات نفت خود به تنگه هرمز هستند.
۶ شهریور ۱۴۰۵
توهم تنوع مسیرهای انرژی؛ چرا گلوگاهها امنیت را به گروگان گرفتهاند؟
تنوع مسیرهای انرژی بدون استقلال ژئوپلیتیک، تنها جابهجایی ریسک است و امنیت واقعی ایجاد نمیکند.
۱ شهریور ۱۴۰۵
هرمز؛ دماسنج واقعی مذاکرات ایران و آمریکا در بازار نفت
تردد نفتکشها در هرمز، نه بیانیههای سیاسی، معیار واقعی موفقیت مذاکرات و ثبات بازار نفت است.
۲۶ مرداد ۱۴۰۵
سقوط تردد در تنگه هرمز؛ رکورد تاریخی عبور تنها ۹ کشتی در یک روز
کاهش بیسابقه تردد در تنگه هرمز به دلیل تنشهای نظامی، قیمت جهانی انرژی را به شدت افزایش داده است.
۲۱ مرداد ۱۴۰۵
پذیرش پرداخت عوارض در تنگه هرمز توسط اروپا؛ الگوی «مالاکا» روی میز مذاکره
اروپا و کشورهای منطقه برای تضمین امنیت انرژی، با پرداخت عوارض عبور از تنگه هرمز به ایران و عمان موافقت کردند.
۱۲ تیر ۱۴۰۵