کالای دخانی

کالای دخانی در اقتصاد ایران به محصولاتی مثل سیگار، تنباکو و توتون گفته می‌شود که به دلیل ماهیت‌شان، دولت نگاهی متفاوت به آن‌ها دارد. برخلاف کالاهای ضروری، این محصولات مشمول مالیات‌های خاص مصرف می‌شوند. هدف اصلی این است که هزینه‌های سنگینی که مصرف دخانیات به بخش درمان و سلامت کشور تحمیل می‌کند، از طریق خودِ مصرف‌کنندگان و تولیدکنندگان این کالاها جبران شود.

در ایران، هر بار که قیمت سیگار به دلیل مالیات‌های بودجه‌ای بالا می‌رود، دو اتفاق مهم رخ می‌دهد: اول، بخشی از قدرت خرید مصرف‌کنندگان به سمت درآمدهای دولت جابه‌جا می‌شود و دوم، خطر ورود سیگارهای قاچاق و بی‌کیفیت به بازار افزایش می‌یابد. برای یک فرد غیرسیگاری، مالیات بر این کالاها به معنای فشار کمتر بر سایر بخش‌های مالیاتی است، اما برای اقتصاد کلان، تنظیم دقیق این قیمت‌ها مرز باریکی بین افزایش درآمد دولت و از دست رفتن کنترل بازار به نفع قاچاقچیان است.