نرخ فوب

نرخ فوب یا «تحویل روی عرشه» به زبانی ساده یعنی قیمت خالص کالا در مرز خروجی کشور؛ بدون اینکه هزینه‌های حمل‌ونقل بین‌المللی و بیمه به آن اضافه شده باشد. وقتی از نرخ فوب صحبت می‌کنیم، منظورمان نقطه‌ای است که مسئولیت کالا از فروشنده به خریدار منتقل می‌شود. در ایران، این اصطلاح بیشتر برای نفت، محصولات پتروشیمی و فولاد به کار می‌رود و مبنای اصلی محاسبات تجاری در بنادر صادراتی ما مثل عسلویه یا بندرعباس است.

اهمیت این نرخ برای زندگی ما در این است که بودجه سالانه ایران و درآمد ارزی دولت مستقیماً به «نرخ فوب خلیج فارس» گره خورده است. مثلاً وقتی قیمت فوب فرآورده‌های نفتی تغییر می‌کند، اثر آن خیلی زود در سود شرکت‌های بزرگ بورسی و سپس در ترازوی بودجه دولت برای پرداخت یارانه‌ها ظاهر می‌شود. نوسان این نرخ می‌تواند باعث تغییر در قیمت تمام‌شده کالاهای وارداتی یا میزان ارزآوری صادرات شود که در نهایت روی قدرت خرید مردم و ثبات نرخ ارز در بازار آزاد اثرگذار است.