مدل عملیاتی

مدل عملیاتی در واقع موتورِ محرک یک شرکت است. اگر استراتژی بگوید می‌خواهیم به کجا برسیم، مدل عملیاتی توضیح می‌دهد که چطور قرار است به آنجا برویم. این مفهوم شامل چیدمان تیم‌ها، فناوری‌های مورد استفاده و روال‌های کاری روزمره است که باعث می‌شود یک ایده خام به یک محصول یا خدمت نهایی در سفره یا سبد خرید مردم تبدیل شود. در واقع این مدل مشخص می‌کند که دارایی‌های شرکت چطور باید ترکیب شوند تا خروجی مفیدی داشته باشند.

در اقتصاد ایران، داشتن یک مدل عملیاتی چابک برای بقا حیاتی است. مثلاً یک فروشگاه اینترنتی بزرگ را در نظر بگیرید؛ مدل عملیاتی او تعیین می‌کند که چطور در روزهای نوسان ارزی، کالا را از تأمین‌کننده به انبار برساند و با کمترین هزینه به دست مشتری بدهد. اگر این مدل ضعیف باشد، هزینه‌های شرکت بالا می‌رود، سود سهامداران در بورس کم می‌شود و در نهایت قیمت تمام‌شده برای مصرف‌کننده افزایش می‌یابد. پس کارایی این مدل مستقیماً روی جیب سهامدار و خریدار اثر می‌گذارد.

درک این مدل برای سرمایه‌گذاران هم مهم است؛ چون نشان می‌دهد آیا شرکت پتانسیل رشد دارد یا درگیر بروکراسی و اتلاف منابع است. وقتی یک بانک ایرانی مدل عملیاتی خود را از شعبه‌محوری به سمت بانکداری دیجیتال می‌برد، در واقع دارد هزینه‌های سنگینِ نگهداری ساختمان و نیروی انسانی مازاد را حذف می‌کند تا بتواند سودآوری پایدارتری برای سهامدارانش در بازار سرمایه ایجاد کند و خدمات ارزان‌تری به مشتریان ارائه دهد.