محرک مالی

محرک مالی در واقع آمپولِ تقویتی دولت برای اقتصادی است که رمق ندارد. وقتی بازارها راکد می‌شوند و مردم کمتر خرید می‌کنند، دولت وارد میدان می‌شود تا با خرج کردنِ پول در پروژه‌های بزرگ یا بخشیدنِ بخشی از مالیاتِ اصناف، پولِ بیشتری را در دستِ مردم و شرکت‌ها به جریان بیندازد. هدف این است که با این کار، تقاضا برای کالا و خدمات بالا برود و تولیدکنندگان دوباره انگیزه پیدا کنند و چرخ تولید بچرخد. در ایران، پروژه‌های عمرانی بزرگ مثل ساختِ آزادراه‌ها یا طرح‌های ملی مسکن، نمونه‌های بارز محرک مالی هستند. وقتی دولت بودجه‌ای را به این پروژه‌ها اختصاص می‌دهد، نه‌تنها برای هزاران کارگر و مهندس شغل ایجاد می‌شود، بلکه تقاضا برای فولاد، سیمان و سایر مصالح ساختمانی هم بالا می‌رود. این یعنی پول از خزانه دولت به سفرهٔ کارگران و جیبِ صاحبانِ صنایع منتقل می‌شود تا رکودِ بازار شکسته شود. اما برای ما به عنوان شهروند، محرک مالی یک لبهٔ تیز هم دارد. اگر دولت این پول را از درآمدهای واقعی تأمین نکند و مجبور به چاپ پول یا استقراض از بانک مرکزی شود، این محرک می‌تواند به تورم تبدیل شود. یعنی اگرچه در کوتاه‌مدت باعث رونقِ موقت و ایجاد شغل می‌شود، اما در بلندمدت ممکن است با گران شدنِ کالاها، قدرت خریدِ همان پولی که به بازار تزریق شده بود را از بین ببرد و اثرش را خنثی کند.